All Shlokas

काम्यानां कतिचित् समापरिमितस्वर्गैकसंदायिनां
सद्यः स्वान्तनितान्तमोहनकृतां कर्ता जनः कर्मणाम्।
आत्मानन्दमनन्यवेद्यमपरिच्छिन्नं न जानाति तं विक्रेता
लवणस्य वेत्ति किमु तत्कर्पूरमूल्यं परम्॥

People engage in rituals desiring fleeting heavenly pleasures, but fail to know the limitless bliss of the Self. The poet compares this to someone who...

ritual (164) desire (898) ignorance (301) bliss (77) self-realization (37) metaphor (1632) priorities (16) camphor (25) salt (5) spiritual blindness (7)

काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस् त्यागं विचक्षणाः॥

Wise seers distinguish between sannyāsa—giving up actions for desire—and tyāga—renouncing fruits of all actions. Both are paths of spiritual evolution...

renunciation (267) karma (500) desire (898) detachment (573) wisdom (1611) spiritual discipline (9) sannyasa (1) tyaga (1) gita philosophy (3) non-attachment (11)

कायं मत्वा नश्वरं चञ्चलाभं
चायुर्बुद्ध्वा भङ्गुरान् सर्वभोगान्।
पारं गन्तुं विश्वसिन्धोर्विदग्धा
योगाभ्यासे साधुबुद्धिं विदध्वम्॥

Realizing the body is unstable and pleasures transient, the wise should focus their intellect on yogic discipline to cross the ocean of existence. The...

impermanence (242) yoga (85) wisdom (1611) discipline (380) transient (6) body (170) detachment (573) ocean of existence (1) spiritual path (48) meditation (82)

कायः कण्टकदूषितो न च घनच्छाया कुतः पल्लवाः
पुष्पाणि च्युतसौरभाणि न दलश्रेणी मनोहारिणी।
किं ब्रूमः फलपाकमस्य यदुपन्यासेऽपि लज्जामहे तद् भोः
केन गुणेन शाल्मलितरो जातोऽसि सोमद्रुमः॥

The poet mocks a thorny, barren tree mistaken for a celestial tree. Without beauty, shade, or fragrance, it symbolizes someone of lofty appearance but...

sarcasm (74) false virtue (8) appearance (60) barren (2) irony (348) beauty (1797) symbolism (947) poetic mockery (1) reality check (6) character (259)

काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस् त्यागं विचक्षणाः॥

कायः संनिहितापायः संपदः पदमापदाम्।
समागमाः सापगमाः सर्वमुत्पादि भङ्गुरम्॥

कायक्लेशेन महता पुरुषः प्राप्नुयात् फलम्।
तत् सर्वं लभते नारी सुखेन पतिपूजया॥

कायच्छिन्नास्तु ऋषिका मर्मघ्ना गुरवस् तथा।
तीक्ष्णाश्छेदसहा वाङ्गा दृढा शूर्पारकोद्भवाः॥

कायवाङ्मनसां दुष्टप्रणिधानमनादरः।
स्मृत्यनुपस्थापनं च स्मृताः सामायिकव्रते॥

कायस्थस्य च शल्यस्य कायस्थस्य च सा गतिः।
याभ्यामनुप्रविष्टाभ्यां दूष्यन्ते सर्वधातवः॥