All Shlokas

कल्लोलैर्विकिरत्वसौ गिरिवरान् वेलाविलासोत्थितैः
शब्दैर्वा बधिरीकरोतु ककुभो धत्तां च विस्तीर्णताम्।
पान्थानां रवितापतप्तवपुषां तृष्णातिरेकच्छिदः किं साम्यं
प्रतनोः करोतु सरसोऽप्यब्धिः कृताडम्बरः॥

The noisy sea boasts of its waves, but a calm lake that soothes a traveler's thirst is more valuable. Loudness doesn’t imply worth.

ocean (160) lake (16) calm (23) humility (596) travel (44) thirst (32) comparison (402) metaphor (1632) noise (21) wisdom (1611)

कवयः कवयन्तु तैलभुक्ताः
सरसा एव परन्तु दाक्षिणात्याः।
अपि लोचनचञ्चला हरिण्यो मदिराक्ष्या
न समाः कटाक्षपातैः॥

Let the southern poets create melodious verses, but none can match the beauty of her sidelong glance—it is poetry itself.

poetry (588) beauty (1797) glance (185) eyes (211) aesthetics (180) south india (5) elegance (171) woman (157) love (1567) symbolism (947)

कवयः कालिदासाद्याः कवयो वयमप्यमी।
पर्वते परमाणौ च वस्तुत्वमुभयोरपि।

Whether a mountain or an atom, both exist equally. Similarly, we are poets just as Kalidasa is—a statement of confidence and equality.

poetry (588) kalidasa (12) humility (596) equality (64) metaphor (1632) self-worth (35) dignity (146) expression (146) verse (14) literature (31)

कवयः किं न पश्यन्ति किं न भक्षन्ति वायसाः।
प्रमदाः किं न कुर्वन्ति किं न जल्पन्ति मद्यपाः॥

Just as crows and drunkards indulge in all extremes, women, too, in this playful criticism, are described as equally unpredictable—sarcastic tone.

satire (211) criticism (79) humor (128) crows (6) women (268) poets (22) excess (25) society (152) generalization (3) sarcasm (74)

कवयः किं न पश्यन्ति किं न भक्षन्ति वायसाः।
मद्यपाः किं न जल्पन्ति किं न कुर्वन्ति योषितः॥

A near-repeat, highlighting the unpredictable and uninhibited nature of poets, birds, drunkards, and women—blending observation with social commentary...

repetition (30) satire (211) society (152) indulgence (46) unpredictability (46) humor (128) poetic freedom (1) comparison (402) wit (31) behavior (249)

कवयः परितुष्यन्ति नेतरे कविसूक्तिभिः।
नह्यकूपारवत् कूपा वर्धन्ते विधुकान्तिभिः॥

Just as a shallow well doesn’t fill by moonlight, ordinary people are unaffected by great poetry unless they are sensitive—depth matters.

poetry (588) sensitivity (27) depth (43) moonlight (152) metaphor (1632) value (170) audience (7) understanding (28) brilliance (83) subtlety (175)

कवलयति न चेतस् तस्य दारिद्र्यदुःखं
न च पिशुनजनोक्तिः कर्णकण्डूं करोति।
वरकविकृतगोष्ठीबन्धगन्धोपभोगे य इह मधु
वमन्तीं काव्यचिन्तां करोति॥

He who disdains poverty and slander but enjoys bad poetry has a mind that vomits nectar—a sharp critique of poor literary taste.

bad poetry (1) criticism (79) values (171) suffering (358) sarcasm (74) literary taste (2) satire (211) intellect (106) aesthetics (180) reflection (267)

कवयः कवयन्तु तैलभुक्ताः
सरसा एव परन्तु दाक्षिणात्याः।
अपि लोचनचञ्चला हरिण्यो मदिराक्ष्या
न समाः कटाक्षपातैः॥

कवयः कालिदासाद्याः कवयो वयमप्यमी।
पर्वते परमाणौ च वस्तुत्वमुभयोरपि।

कवयः किं न पश्यन्ति किं न भक्षन्ति वायसाः।
प्रमदाः किं न कुर्वन्ति किं न जल्पन्ति मद्यपाः॥

कवयः किं न पश्यन्ति किं न भक्षन्ति वायसाः।
मद्यपाः किं न जल्पन्ति किं न कुर्वन्ति योषितः॥

कवयः परितुष्यन्ति नेतरे कविसूक्तिभिः।
नह्यकूपारवत् कूपा वर्धन्ते विधुकान्तिभिः॥

कवयति पण्डितराजे कवयन्त्यन्येऽपि विद्वांसः।
नृत्यति पिनाकपाणौ नृत्यन्त्यन्येऽपि भूतवेतालाः॥

कवयो वद कुत्र कीदृशाः कठिनं किं विदितं समन्ततः।
अधुना तव वैरियोषितां हृदि तापः प्रबलो विहाय काः॥

कवलयसि चन्द्रदीधिती-
र्नविरलमश्नासि नूनमङ्गारान्।
अधिकतरमुष्णमनयोः किमिह चकोरावधारयसि॥