All Shlokas | Sanskrit.Today

कस् त्वं भोः, कविरस्मि, तत् किमु सखे क्षीणोऽस्य,
नाहारतो धिग् देशं गुणिनोऽपि, दुर्मतिरियं देशं न मामेव धिक्।
पाकार्थी क्षुधितो यदैव विदधे पाकाय दुद्धिं तदा विन्ध्ये
नेन्धनमम्बुधौ न सलिलं नान्नं धरित्रीतले॥

A starving poet mocks fate—though rich in words, he finds no food, firewood, or water, as if the earth itself has turned hostile.

poet (24) poverty (128) lament (41) hunger (39) satire (211) resource denial (1) irony (348) creativity (54) hardship (47) poetic frustration (1)

कस् त्वं भो निशि, केशवः, शिरसिजैः किं नाम गर्वायसे
भद्रे शौरिरहं, गुणैः र्पितृगतैः पुत्रस्य किं स्यादिह।
चक्री चन्द्रमुखि, प्रयच्छसि न मे कुण्डीं घटीं देहिनीम्
इत्थं गोपवधूहृतोत्तरतया दुःस्थो हरिः पातु वः॥

Krishna is caught by gopis at night and confusedly gives contradictory identities, evoking laughter and showcasing his leela.

krishna (233) leela (11) night play (1) gopis (21) divine fun (1) confusion (52) mischief (16) devotion (933) humor (128) poetry (588)

कस् त्वं लोहितलोचनास्यचरणो, हंसः, कुतो मानसात्
किं तत्रास्ति, सुवर्णपङ्कजवनान्यम्भः सुधासन्निभम्।
रत्नानां निचयाः प्रवालमणयो वैडूर्यरोहाः क्वचिच्, अम्बूका
अपि सन्ति, नेति च बकैराकर्ण्य हीहीकृतम्॥

A swan tries to convince a heron of the beauty of the Manasa lake, only to be mocked—depicting the futility of sharing vision with the ignorant.

wisdom (1611) heron (5) swan (53) mockery (46) poetic allegory (3) manasa lake (1) purity (356) ignorance (301) knowledge (279) symbolism (947)

कस् त्वं वानर, रामराजभवने लेखार्थसंवाहको,
यातः कुत्र पुरागतः स हनुमान् निर्दग्धलङ्कापुरः।
वद्धो राक्षससूनुनेति कपिभिः संताडितस् तर्जितः स
व्रीडात्तपराभवो वनमृगः कुत्रेति न ज्ञायते॥

A monkey, mistaking a common ape for Hanuman, questions his fall. Satirizing misidentification and hubris in modern contexts.

monkey (14) hanuman (22) misidentification (1) satire (211) lanka (10) mistake (5) honor (131) fall from grace (5) poetic wit (16) rebuke (12)

कस् त्वं, शूली, प्रविश भिषजां वेश्म, वैद्यं न
जाने, स्थाणुर्बाले, न वदति तरु-र्नीलकण्ठः प्रमुग्धे।
केकामेकां वद त्वं, पशुपतिरबले, नैव दृष्टे विषाणे इत्येवं
शैलकन्याप्रतिवचनजडः पातु वः पार्वतीशः॥

Pārvatī innocently questions Śiva, mistaking him for a healer, as she sees his blue throat and ash-covered body—poetic and divine play.

shiva (328) parvati (56) divine misunderstanding (1) innocence (103) blue throat (3) healer (5) poetic charm (10) love (1567) devotion (933) playful banter (1)

कस् त्वं शूली, मृगय भिषजं नीलकण्ठः
प्रियेऽहं केकामेकां वद, पशुपति,-र्नैवदृश्ये विषाणे।
मुग्धें स्थाणुः, स चरति कथं, जीवितेशः शिवाया
गच्छाटव्यामिति हतवचाः पातु वश्चन्द्रचूडः॥

A playful dialogue where Parvati innocently asks Shiva, mistaking his wild appearance for that of a wandering ascetic, and questions his identity—endi...

shiva (328) parvati (56) divine disguise (1) innocence (103) playfulness (86) wild appearance (1) poetic question (5) humor (128) devotion (933) chandramauli (1)

कस्मात् कस्मिन् समुत्पन्ने सरागं भुवनत्रयम्।
अत्रादौ कथितं श्लोके यो जानाति स पण्डितः॥

A philosophical riddle about the origin of attachment in the three worlds—he who knows the answer to this primordial question is truly wise.

attachment (102) creation (117) three worlds (10) wisdom (1611) riddle (24) philosophy (290) origin (25) sage (44) knowledge (279) deep thought (1)

कस्मात् कोऽहं किमपि च भवान् कोऽयमत्र प्रपञ्चः
स्वं स्वं वेद्यं गगनसदृशं पूर्णतत्त्वप्रकाशम्।
आनन्दाख्यं समरसघने बाह्यमन्तर्विहीने निस्त्रैगुण्ये
पथि विचरतः को विधिः को निषेधः॥

A deep Vedantic verse questioning identity, creation, and the non-dual path. For one established in blissful oneness, there is neither injunction nor ...

non-duality (25) vedanta (34) philosophy (290) self-inquiry (6) illusion (355) bliss (77) nirguna (1) transcendence (83) moksha (63) cosmic introspection (1)

कस्मात् तन्वि तनूनि सम्प्रति समान्यङ्गानि जातानि
ते कस्मात् कोकनदप्रभं मुखमिदं जातं हि चन्द्रोपमम्।
एवं पृच्छति वल्लभेऽम्बुजमुखि प्रोष्यस्वभावादिति व्यावृत्याथ
तया सगद्गदरवं मुक्तश्च बाष्पोत्करः॥

A lover, returning from travel, overwhelmed by emotion, asks his beloved why her form has changed—his voice choked with tears as she remains silent.

reunion (36) love (1567) tears (84) emotion (652) beauty (1797) change (49) longing (690) silence (94) expression (146) heartbreak (65)

कस्मात् त्वं क्व नु दृश्यते सुखमुखं क्वास्तेऽन्धकारः
परं क्व स्त्रीषु स्मरधूमकेतुरुदितेओ दृष्टा युवानः क्व ते।
गन्ता क्व क्व च पञ्चमः क्व णसकृत् क्वात्संकुरो निद्गतः
क्वानन्दैकरसोदयः क्व नु सती कैवाध्वगस् तत्कथा॥

A disoriented lament on the disappearance of beauty, youth, joy, and love—questioning the cosmic order and the vanished sweetness of life.

disillusionment (23) loss (191) love (1567) disappearance (4) sorrow (325) youth (261) nostalgia (23) spiritual emptiness (2) longing (690) philosophical despair (1)