All Shlokas

Page 581 of 1110

Meaning

Tags

आसे चेत् स्वगृहे कुटुम्बभरणं कर्तुं न शक्तोऽस्म्यहं
सेवे चेत् सुखसाधनं मुनिवनं मुष्णन्ति मां तस्कराः।
श्वभ्रे चेत् स्वतनुं त्यजामि नरकाद् भीरात्महत्यावशान्
नो जाने करवाणि दैव किमहं मर्तुं न वा जीवितुम्॥

If I stay, I can’t support my family; if I renounce, thieves rob me. If I die, it's a sin. O fate, what should I do—live or die?

dilemma (14) household life (1) renunciation (267) fate (402) frustration (39) existential crisis (1)

आसेव्यते मुखं सर्वैर् विद्यानां योषितामपि।
हृदयग्राहिणस् तासां द्वित्राः सन्ति न सन्ति वा॥

The face attracts all, even the wise and the fair—but only a few truly capture the heart.

beauty (1797) allure (96) love (1567) heart connection (1) inner charm (2) rare bonds (1)

आस्कन्दन् कथमपि योषितो न यावद्
भीमत्यः प्रियकरधार्यमाणहस्ताः।
औत्सुक्यात् त्वरितममूस्तदम्बु तावत्
संक्रान्तप्रतिमतया दधाविवान्तः॥

As he barely brushed her hand, the gushing emotion within her surged as if a hidden stream had burst forth.

intimacy (234) emotion (652) feminine response (1) subtle touch (1) passion (501)

आस्कन्दितो भुजलताचलिताग्रशाखाम्
आलिङ्गितो युवतिभिः कलिकार्थिनीभिः।
धन्योऽसि चम्पकतरो कुसुमानुरूपैर् आसां
घनस्तनफलैः फलितोऽसि यच्च॥

O champaka tree! Fortunate are you, embraced by maidens whose breasts mirror your blossoming fruits—nature and love intertwined.

nature (950) tree (45) love (1567) beauty (1797) womanhood (59) metaphoric blossoming (1)

आस्कन्धावधि कण्ठकाण्डविपिने द्राक् चन्द्रहासासिना
छेत्तुं प्रक्रमिते मयैव तरसा त्रुट्यच्छिरासंततौ।
अस्मेरं गलिताश्रुगद्गदपदं भिन्नभ्रुवा यद्यभूद् वक्त्रेष्वेकमपि
स्वयं स भगवांस्तन्मे प्रमाणं शिवः॥

As I prepared to strike the enemy, if even one face had shown pity, that would be my witness—so fierce was the wrath.

battle (121) resolve (40) compassion (359) shiva (328) destruction (292) moral trial (1)

आ स्तन्यपानाज् जननी पशूनाम्
आ दारलाभाच्च नराधमानाम्।
आगेहकर्मावधि मध्यमानाम् आ
जीवितात् तीर्थमिवोत्तमानाम्॥

From a mother’s milk to a sinner’s spouse, from household duty to life itself—beings are bound by their levels of evolution.

evolution (12) duties (9) motherhood (36) moral levels (1) soul journey (1) hierarchy (46)

आस्त भावमधिगच्छतोस् तयोः
संमदेषु करजक्षतार्पणा।
फाणितेषु मरिचावचूर्णना सा
स्फुटं कटुरपि स्पृहावहा॥

As you shared food with love and spice, even bitterness became desirable—it’s the flavor of affection.

love (1567) taste (28) affection (216) sharing (26) metaphor (1632) sensory delight (2)

आस्तां किं बहुभिः परोपकृतयः संसारसारं फलं
सिद्धं तत् प्रतिकूलवर्तिनि विधौ न स्तोकमप्यत्र नः।
एते स्मः किल मानुषा वयमपि व्यर्थं व्यपेतायुषो येषां
स्वोदरपूर्तिरेव हि किमप्यष्टौ महासिद्धयः॥

Forget all good deeds; when fate turns hostile, even virtue is of no use. If only feeding oneself is life’s aim, why boast of powers?

fate (402) futility (143) self-centeredness (1) virtue (726) irony (348) wisdom (1611)

आस्तां क्लमापहरणं जलधेर्जलेन
दूरे दवाग्नि परिदीपितमानसानाम्।
एतावदस्तु यदि तोयकणैर्न जिह्वा दन्दह्यते
द्विगुणतां च न याति तृष्णा॥

Let go the dream of cooling fires; if the drops at least spare my burning tongue, even that is grace enough.

thirst (32) minimal hope (1) suffering (358) poetic metaphor (101) existential pain (1)

आस्तां गाढतरानुशीलनविधिः संस्पर्शनं दूरतः
संश्लेषे विषयीकृतोऽसि न मनागक्ष्णोः पदं प्रापितः।
किं ब्रूमः सहकार तावकगुणानन्यादृशैर्दुर्लभान्
सौरभ्येण यदध्वगानपि मुहुः प्रीणासि दूरादपि॥

O mango tree! Even if I never touched or neared you, your fragrance reaches me—such is the power of unseen virtue.

fragrance (199) distance (23) goodness (36) longing (690) admiration (97) untouchable love (1)