All Shlokas

अर्थार्थी यानि कष्टानि सहते कृपणो जनः।
तान्येव यदि धर्मार्थी न भूयः क्लेशभाजनम्॥

The same pain endured by a greedy man, if endured for Dharma, would not lead to further suffering. Prioritize Dharma over wealth.

dharma (540) suffering (358) effort (289) values (171) transformation (252) spiritual gain (2) perspective (44) wisdom (1611) redirection (4) ethics (803)

अर्थालाभेऽपि महति स्वाध्यायं न समुत्सृजेत्।
कुलान्यकुलतां यान्ति स्वाध्यायस्य विवर्जनात्॥

Even during financial failure, one must not abandon self-study. Without study, even noble lineages fall.

education (44) self-study (1) heritage (19) poverty (128) resilience (105) values (171) culture (39) wisdom (1611) continuity (10) discipline (380)

अर्थाहरणकौशल्यं किं स्तुमः शास्त्रवादिनाम्।
अव्ययेभ्योऽपि ये चार्थान् निष्कर्षन्ति सहस्रशः॥

The true skill is extracting wealth from even perishable sources—praising such adept practitioners is greater than scholars.

finance (18) skill (51) economics (18) value (170) extraction (1) ingenuity (3) pragmatism (18) wealth (447) praise (189) comparison (402)

अर्था हसन्त्युचितदानविहीनचित्तं
भूमिर्नरं च मम भूमिरिति ब्रुवाणम्।
जारा हसन्ति तनयानुपलालयन्तं
मृत्युर्हसत्यवनिपं रणरङ्गभीरुम्॥

Wealth laughs at the greedy who deny rightful giving, women laugh at negligent fathers, and death mocks cowardly kings. Life is ironic and just.

irony (348) ethics (803) wealth (447) greed (141) neglect (55) death (241) karma (500) reflection (267) fate (402) duty (198)

अर्थिको व्याधितो मूर्खः प्रवासी परसेवकः।
जीवन्तोऽपि मृताः पञ्च पञ्चैते दुखभागिनः॥

Five are considered dead while alive: the poor, the sick, the fool, the exile, and the servant. Each suffers a metaphorical death.

suffering (358) life (126) status (41) metaphor (1632) poverty (128) illness (13) wisdom (1611) reflection (267) human condition (13) philosophy (290)

अर्थिता विभवस्त्यागः स्वातन्त्र्यमुचितज्ञता।
इति पञ्चगुणोपतेम् आश्रयेदाश्रयं नरः॥

A true refuge embodies five qualities: generosity, independence, respect for wisdom, courage, and strength. Seek such a shelter.

refuge (45) virtue (726) leadership (279) protection (293) generosity (169) wisdom (1611) independence (29) courage (146) ethics (803) idealism (5)

अर्थित्वे प्रकटीकृतेऽपि न फलप्राप्तिः प्रभोः प्रत्युत
द्रुह्यन् दाशरथिर्विरुद्धचरितो युक्तस्तया कन्यया।
उत्कर्षं च परस्य मानयशसोर्विस्रंसनं चात्मनः
स्त्रीरत्नं च जगत्पतिर्दशमुखो दृप्तः कथं मृष्यते॥

Though Sita revealed her need (Artha), Rama rejected her. Even divine conduct can seem unjust when governed by Dharma over emotion.

ramayana (52) ethics (803) emotion (652) dharma (540) rejection (86) divine behavior (3) ideals (6) injustice (73) suffering (358) value (170)

अर्थार्थी यानि कष्टानि सहते कृपणो जनः।
तान्येव यदि धर्मार्थी न भूयः क्लेशभाजनम्॥

अर्थालाभेऽपि महति स्वाध्यायं न समुत्सृजेत्।
कुलान्यकुलतां यान्ति स्वाध्यायस्य विवर्जनात्॥

अर्थाहरणकौशल्यं किं स्तुमः शास्त्रवादिनाम्।
अव्ययेभ्योऽपि ये चार्थान् निष्कर्षन्ति सहस्रशः॥

अर्थिको व्याधितो मूर्खः प्रवासी परसेवकः।
जीवन्तोऽपि मृताः पञ्च पञ्चैते दुखभागिनः॥

अर्थिता विभवस्त्यागः स्वातन्त्र्यमुचितज्ञता।
इति पञ्चगुणोपतेम् आश्रयेदाश्रयं नरः॥

अर्थिनस्त्वरितदानेन तृप्तिर्भवति यादृशी।
बहुदानं विलम्बेन न तादृक् तृप्तिकारकम्॥

अर्थिनां कृपणा दृष्टिस् त्वन्मुखे पतिता सकृत्।
तदवस्था पुनर्देव नान्यस्य मुखमीक्षते॥

अर्थिनां मित्रवर्गस्य विद्विषां च पराङ्मुखः।
यो न याति पिता तेन पुत्री माता च वीरसूः॥