All Shlokas

आकर्णय सरोजाक्षि वचनीयमिदं भुवि।
शशाङ्कस्तव वक्त्रेण पामरैरुपमीयते॥

"O lotus-eyed one! Listen — your face is so radiant that only the ignorant compare it to the moon."

lotus-eyed (6) face beauty (1) moon comparison (1) devotional praise (1) feminine divinity (2) sensory metaphor (3) incomparable beauty (2) flawed comparison (1) poetic exaggeration (31) praise (189)

आकर्णान्तविसर्पिणः कुवलयच्छायामुषश्चक्षुषः
क्षेपा एव तवाहरन्ति हृदयं किं संभ्रमेणामुना।
मुग्धे केवलमेतदाहितनखोत्खाताङ्कमुत्पांशुलम्
बाह्वोर्मूलमलीकमुक्तकबरीबन्धच्छलाद् दर्शितम्॥

"Your glances, blue like lotus shadows, pierce the heart, and those scratch marks on your arms shown under the guise of adjusting your hair—O maiden, ...

sensuous glance (1) romantic mischief (1) arm marks (1) lotus eye (1) hair pretense (1) flirtation (47) poetic seduction (2) covert romance (1) feminine play (3) sanskrit love poetry (4)

आकर्णितानि रसितानि यया प्रसर्पत्
प्रद्युम्नराजरथनिःस्वनसोदराणि।
उच्चै रणच्चरणनूपुरया पुरन्ध्र्या
क्षिप्रं प्रियं कुपितयापि तयाभिसस्रे॥

"Hearing the rumble of his chariot, like Pradyumna’s thunder, she ran toward him — even in anger — compelled by love’s resonance in her anklets."

love anger (1) chariot sound (1) poetic run (1) thunder metaphor (1) anklet rhythm (1) pradyumna (1) krishna’s lineage (1) feminine passion (1) reconciliation (32) urgent love (1)

आकर्ण्य गर्जितं घोरं जलदानां समागमे।
बाला विधूतलज्जेव सत्रासं श्लिष्यति प्रियम्॥

"At the terrifying thunder of clouds, the maiden, shedding her shyness, clasps her beloved in sudden fear."

monsoon romance (1) thunder fright (1) shyness lost (1) clasp of love (1) poetic affection (1) sensory trigger (1) natural symbolism (2) feminine vulnerability (1) sudden intimacy (1) rain imagery (1)

आकर्ण्य गर्जितरवं घनगर्जितुल्यं
सिंहस्य यान्ति वनमन्यदिभा भयार्ताः।
तत्रैव पौरुषनिधिः स्वकुलेन सार्धं
दर्पोद्धुरो वसति वीतभयो वराहः॥

"Hearing the lion’s thunderous roar, other beasts flee in fear, but the brave boar remains unmoved with pride in his clan."

lion roar (1) boar courage (1) fearlessness (52) animal metaphor (10) valor and pride (1) sanskrit forest imagery (1) symbol of resolve (1) heroic calm (1) royal dignity (3) survival instinct (1)

आकर्ण्य जयदेवस्य गोविन्दानन्दिनीर्गिरः।
बालिशाः कालिदासाय स्पृहयन्तु वयं तु न॥

"Let the immature yearn for Kālidāsa’s works — we, who have heard Jayadeva’s Govinda-songs, no longer desire them."

jayadeva (1) kalidasa (12) devotional superiority (1) govinda’s love (1) aesthetic judgment (1) bhakti poetry (4) poetic allegiance (1) classical rivalry (1) sanskrit poets (1) divine romance (13)

आकर्ण्यन्ते तपनतनयग्रामसंलापघोषा मन्दं
मन्दं ग्रसति नियतः कालपाशोऽपि कण्ठे।
आपृच्छ्यन्ते कृतजिगमिषासंभ्रमाः प्राणवाता
नैवेदानीमपि विषयवैमुख्यमभ्येति चेतः॥

"Even when the sun-god’s sons debate is heard, and death nears, the senses hesitate to leave desires. True dispassion still evades the heart."

vairagya (10) attachment (102) death nearness (1) sensory entrapment (1) dispassion delay (1) philosophical critique (1) yama symbolism (1) futile knowledge (1) mind bondage (1) samsara (74)

आकर्णय सरोजाक्षि वचनीयमिदं भुवि।
शशाङ्कस्तव वक्त्रेण पामरैरुपमीयते॥

आकर्ण्य गर्जितं घोरं जलदानां समागमे।
बाला विधूतलज्जेव सत्रासं श्लिष्यति प्रियम्॥

आकर्ण्य जयदेवस्य गोविन्दानन्दिनीर्गिरः।
बालिशाः कालिदासाय स्पृहयन्तु वयं तु न॥

आकर्ण्य भूपाल यशस्त्वदीयं विधूनयन्तीह न के शिरांसि।
विश्वंभराभङ्गभयेन धात्रा नाकारि कर्णौ भुजगेश्वरस्य॥

आकर्ण्य मामवादीद् धन्यास्ता युवतयः सखि कठोराः।
या विषहन्ते दीर्घ- प्रियतमविरहानलासारम्॥

आकर्ण्य वाणीः पौराणीर् मयैतदवधारितम्।
तिष्ठन्तु देवा देव्योऽपि सेव्यो नारायणः परः॥