All Shlokas | Sanskrit.Today

उत्क्षिप्यालकमालिकां विलुलितामापाण्डुगण्डस्थलाद्
विश्लिष्यद्वलयप्रपातभयतः प्रोल्लास्य किंचित् करौ।
द्वारस्तम्भनिषण्णगात्रलतिका केनापि पुण्यात्मना
मार्गालोकनदत्तदृष्टिरबला तत्कालमालि ग्यते॥

A woman peeks through the door, lifting her hair away—soft arms trembling in fear or passion. The beloved arrives.

romance (506) gesture (61) love (1567) hair (47) doorway (5) longing (690) woman (157) meeting (1) trembling (36) beauty (1797)

उत्क्षिप्योच्चैः प्रस्फुरन्तं
रदाभ्याम् ईषादन्तः कुञ्जरं शात्रवीयम्।
शृ गप्रोतप्रावृषेण्याम्बुदस्य स्पष्टं
प्रापत् साम्यमुर्वीधरस्य॥

The warrior lifts the elephant and throws it down, showing strength equal to clouds thundering over mountains.

strength (359) war (144) elephant (117) thunder (33) warrior (55) power (396) comparison (402) mountains (32) roar (8) storm (33)

उत्खातं निधिश कया क्षितितलं ध्माता गिरेर्धातवो
निस्तीर्णः सरितांपतिर्नृपतयो यत्नेन संसेविताः।
मन्त्राराधनतत्परेण मनसा नीताः श्मशाने निशाः प्राप्तः
काणवराटकोऽपि न मया तृष्णेऽधुना मा भव॥

Despite all spiritual efforts—digging temples, worship, kings’ service—I found no treasure. O desire, abandon me now.

desire (898) failure (101) wisdom (1611) treasure (23) futility (143) effort (289) renunciation (267) devotion (933) disappointment (42) detachment (573)

उत्खातच्छिन्नसंध्यारुणकमलवनो व्योमकासारमध्यं
मन्ये मत्तो निशीथाह्वयवनमहिषो म क्ष्वविक्षन्मिम क्षुः।
तत्कालोद्भिद्यमानः सह तनुपृथुभिस् तारकाबुद्बुदौघैस्
तस्मादेवोज्जिहीते कलुषितभुवनं भीषणो ध्वान्तप कः॥

The monstrous darkness at midnight—like a demonic buffalo—rises from an abyss, its breath shaking stars and skies.

darkness (138) night (145) horror (20) metaphor (1632) buffalo (2) stars (39) violence (51) sky (64) cosmic (51) fear (252)

उत्खातदैवतमिवायतनं पुरारेर्
अस्ताचलान्तरितसूर्यमिवान्तरिक्षम्।
हम्मीरभूभुजि गते सुरवेश्म विश्वं पश्यामि
हारमिव नायकरत्नशून्यम्॥

With Hammira gone, the world is like a temple without deity—a stage without hero, dimmed, hollow, and leaderless.

hammira (1) emptiness (35) loss (191) king (200) deity (20) temple (9) leadership (279) fall (63) heroism (93) despair (67)

उत्खातान् प्रतिरोपयन् कुसुमितांश्चिन्वंल्लघून् वर्धयन्
अत्युच्चान् नमयन् पृथून् विदलयन् विश्लेषयन् संहतान्।
तीक्ष्नान् कण्टकिनो बहिर्नियमयन् स्वारोपितान् पालयन्
मालाकार इव प्रयोगकुशलो राज्ये चिरं तिष्ठति॥

A wise king is like a skilled gardener—removing, planting, trimming, nurturing all types of people (like flowers), maintaining harmony and order with ...

governance (214) metaphor (1632) leadership (279) harmony (120) pruning (1) discipline (380) kingship (164) nurturing (21) ethics (803) diplomacy (79)

उत्खाय चित्तोपवनात् सुमेधो-
माला कृता पुस्तकनिष्कुटेषु।
काव्यद्रुमाणामधिरोपितानां फलं
परां निर्वृतिमुन्नयामः॥

The wise extract thoughts from the garden of the mind, stringing them into garlands of poetry within books—attaining the ultimate bliss of refined exp...

poetry (588) mind (176) wisdom (1611) creation (117) bliss (77) metaphor (1632) books (4) garland (31) reflection (267) intellect (106)

उत्खेलत्त्रिवलीतर गतरला रोमावलीशैवल-
स्त्रग्वल्लिर्युवती ध्रुवं जनमनोनिर्वाणवाराणसी।
एतस्या यदुरस्तटीपरिसरे यद्बाल्यचापल्ययोः स्थाने
यौवनशिल्पिकल्पितचिताचैत्यद्वयं दृश्यते॥

The curves and soft tremors of a youthful woman resemble Varanasi for the mind—sacred, sensual, and symbolizing transition from childish play to matur...

romance (506) body (170) youth (261) transformation (252) sacred (66) varanasi (7) curves (3) desire (898) sensuality (306) metaphor (1632)

उत्तंसः केकिपिच्छैर्मरकतवलयश्यामले दोःप्रकाण्डे
हारः सान्द्रेन्द्रनीलैर्मृगमदरचितो वक्त्रपत्रप्रपञ्चः।
नीलाब्जैः शेखरश्रीरसितवसनता चेत्यभीकाभिसारे
संप्रत्येणेक्षणानां तिमिरभरसखी वर्तते वेषलीला॥

She is adorned with peacock plumes, emerald bangles, and sandalwood paste—her lotus-like face framed in beauty, like the radiant goddess in a dramatic...

beauty (1797) adornment (98) peacock (45) romance (506) emerald (5) sandal (9) lotus (346) divine (346) sensuality (306) ornamentation (21)

उत्तंसकौतुकरसेन विलासिनीनां
लूनानि यस्य न नखैरपि पल्लवानि।
उद्यानमण्डनतरो सहकार स त्वम् अ
गारकारकरगोचरतां गतोऽसि॥

Once admired by playful maidens, now the mango tree, once lush with flowers, is stripped and unnoticed—symbolizing fading beauty or abandonment.

nature (950) romance (506) mango tree (12) fading (8) abandonment (54) beauty (1797) nostalgia (23) symbolism (947) transience (62) maidens (17)