All Shlokas | Sanskrit.Today

वेणीभूत-प्रतनुसलिला तामतीतस्य सिन्धुः
पाण्डुच्छाया तटरुह-तरुभ्रंशिभिर्जीर्णपर्णैः ।
सौभाग्यं ते सुभग विरहावस्थया व्यञ्जयन्ती
कार्श्यं येन त्यजति विधिना स त्वयैवोपपाद्यः ॥ १.२९॥

The river flows with braided waves, with pale shadows of trees reflected on fallen leaves. The scene conveys the fortune of the beautiful one, manifes...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) river (88) waves (26) shadow (19) trees (54) leaves (15) fortune (115) beauty (1797) longing (690) separation (258) devotee (10) aesthetic (65) emotion (652) nature (950) introspection (83) spiritual (51) reflection (267) poetic (84) contemplation (25) imagery (157) appreciation (18)

प्राप्यावन्तीनुदयन-कथाकोविद-ग्रामवृद्धान्
पूर्वोद्दिष्टामनुसर पुरीं श्रीविशालां विशालाम् ।
स्वल्पीभूते सुचरितफले स्वर्गिणां गां गतानां
शेषैः पुण्यैर्हृतमिव दिवः कान्तिमत् खण्डमेकम् ॥ १.३०॥

Arriving at a city praised by elders and known for its grandeur, the devotee follows prior instructions. Even minor virtuous acts yield profound resul...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) city (13) elders (14) guidance (149) grandeur (57) virtue (726) reward (65) acts (1) ethical (3) respect (164) community (14) integrity (74) merit (120) benefit (12) human (14) moral (7) temporal (1) spiritual (51) effort (289) recognition (52) prosperity (136)

दीर्घीकुर्वन् पटु मदकलं कूजितं सारसानां
प्रत्यूषेषु स्फुटित-कमलामोद-मैत्रीकषायः ।
यत्र स्त्रीणां हरति सुरतग्लानिमङ्गानुकूलः
शिप्रावातः प्रियतम इव प्रार्थनाचाटुकारः ॥ १.३१॥

A skilled musician prolongs delicate notes, producing sounds resembling blooming lotuses at dawn. The melody captivates women, whose expressions and g...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) musician (2) melody (25) lotus (346) dawn (69) bloom (13) music (96) women (268) expressions (3) joy (342) attraction (147) breeze (68) intimacy (234) emotion (652) art (73) responsiveness (4) aesthetic (65) beauty (1797) engagement (13) social (10) cultural (4)

हारांस्तारांस्तरल-गुटिकान् कोटिशः शङ्ख-शुक्तीः
शष्प-श्यामान् मरकत-मणीनुन्मयूख-प्ररोहान् ।
दृष्ट्वा यस्यां विपणि-रचितान् विद्रुमाणां च भङ्गान्
संलक्ष्यन्ते सलिलनिधयस्तोय-मात्रावशेषाः ॥ १.३२॥

Observing garlands of stars, shells, and radiant emerald-like jewels arranged in marketplaces, the devotee notes visual splendor. Abundant water sourc...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) stars (39) garlands (12) shells (1) jewels (20) marketplace (1) arrangement (4) beauty (1797) visual (8) splendor (24) abundance (37) water (140) natural (32) artificial (1) observation (90) sensory (15) aesthetic (65) harmony (120) delight (52) richness (9) crafted (2)

प्रद्योतस्य प्रियदुहितरं वत्सराजोऽत्र जह्रे
हैमं तालद्रुम-वनमभूदत्र तस्यैव राज्ञः ।
अत्रोद्भ्रान्तः किल नलगिरिः स्तम्भमुत्पाट्य दर्पाद्
इत्यागन्तून् रमयति जनो यत्र बन्धूनभिज्ञः ॥ १.३३॥

Sunlit rivers carry the king’s beloved daughter through a palm forest. The Nala hill appears proud, splitting pillars in awe. Observers who recognize ...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) river (88) sun (195) beloved (86) king (200) palm (1) forest (145) nala (6) hill (2) grandeur (57) pillars (1) pride (317) observers (2) family (165) recognition (52) joy (342) delight (52) nature (950) aesthetics (180) royal (9) engagement (13)

जालोद्गीर्णैरुपचित-वपुः केश-संस्कारधूपैः
बन्धुप्रीत्या भवनशिखिभिर्दत्तनृत्त्योपहारः ।
हर्म्येष्वस्याः कुसुम-सुरभिष्वध्वखेदं नयेथा
लक्ष्मीं पश्यंल्ललितवनितापादरागाङ्कितेषु ॥ १.३४॥
(नीत्वा रात्रिं ललितवनितापादरागाङ्कितेषु ॥ १.३४॥)

The devotee’s body is adorned with intricate decorations, incense, and well-styled hair. In homes, dance and gift offerings are arranged with familial...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) decorations (1) incense (6) hair (47) ritual (164) dance (75) gifts (11) family (165) affection (216) flowers (85) auspicious (30) women (268) feet (34) blessing (166) charm (252) grace (359) aesthetics (180) social (10) engagement (13) sensory (15) elegance (171)

भर्तुः कण्ठच्छविरिति गणैः सादरं वीक्ष्यमाणः
पुण्यं यायास्त्रिभुवन-गुरोर्धाम चण्डीश्वरस्य ।
धूतोद्यानं कुवलयरजो-गन्धिभिर्गन्धवत्याः
तोयक्रीडा-निरतयुवति-स्नान-तिक्तैर्मरुद्भिः ॥ १.३५॥

Respectfully observing her husband’s shade, groups acknowledge his presence. The merit of righteous acts extends across worlds and to the guru’s abode...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) husband (11) shade (16) respect (164) groups (2) merit (120) worlds (4) guru (43) garden (22) fragrance (199) young women (1) water play (4) bathing (6) breeze (68) sensory (15) enjoyment (27) devotion (933) natural (32) harmony (120) social (10) interaction (12)

अप्यन्यस्मिञ्-जलधर महाकालमासाद्य काले
स्थातव्यं ते नयनविषयं यावदत्येति भानुः ।
कुर्वन् संध्याबलि-पटहतां शूलिनः श्लाघनीयां
आमन्द्राणां फलमविकलं लप्स्यसे गर्जितानाम् ॥ १.३६॥

Approaching the great river at the appointed time, the devotee focuses his vision and attention. Performing evening offerings, he encounters devotees ...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) river (88) time (242) vision (81) observation (90) evening (14) offerings (19) devotees (22) warriors (20) ritual (164) merit (120) fruit (43) discipline (380) attention (10) natural (32) conduct (143) fulfillment (89) enjoyment (27) spirituality (106) ethics (803) action (258)

पादन्यासैः क्वणित-रशनास्तत्र लीलावधूतै
रत्नच्छाया-खचित-वलिभिश्चामरैः क्लान्तहस्ताः ।
वेश्यास्त्वत्तो नखपद-सुखान् प्राप्य वर्षाग्र-बिन्दून्
आमोक्ष्यन्ते त्वयि मधुकर-श्रेणिदीर्घान् कटाक्षान् ॥ १.३७॥

Through expressive footwork and playful gestures, adorned with jeweled belts and hair ornaments, the women display skill and elegance. Touching their ...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) dance (75) footwork (1) gestures (23) jewels (20) hair (47) ornaments (49) feet (34) pleasure (82) droplets (5) abundance (37) delight (52) bees (131) glances (38) engagement (13) aesthetic (65) visual (8) tactile (2) emotion (652) cultural (4) elegance (171)

पश्चादुच्चैर्भुजतरुवनं मण्डलेनाभिलीनः
सांध्यं तेजः प्रतिनव-जपापुष्परक्तं दधानः ।
नृत्यारम्भे हर पशुपतेरार्द्रनागाजिनेच्छां (नृत्ता)
शान्तोद्वेग-स्तिमितनयनं दृष्टभक्तिर्भवान्या ॥ १.३८॥

In elevated forested areas, evening light illuminates flowers offered for chanting rituals. At the start of dance, devotees invoke Lord Shiva. Calm ye...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) forest (145) elevated (1) evening (14) light (147) flowers (85) chanting (14) ritual (164) dance (75) devotees (22) shiva (328) eyes (211) devotion (933) excitement (9) performance (13) natural (32) beauty (1797) emotion (652) aesthetic (65) sensory (15) discipline (380)