All Shlokas

Page 579 of 1110

Meaning

Tags

आसीदासीमभूमीवलयमलयजालेपनेपथ्यकीर्तिः
सप्ताकूपारपारीसदनजनघनोद्गीतचापप्रताप् अः।
वीरादस्मात् परः कः पदयुगयुगपत्पातिभूपातिभूयश्
चूडारत्नोडुपत्नीकरपरिचरणामन्दनन्दन्नखेन्द् उः॥

His fame encircled the earth like a jewelled belt, his valor echoed in drums and songs—no warrior equaled him.

valor (156) fame (166) royalty (92) conquest (55) poetic glory (1) martial pride (1)

आसीदुप्तं यदेतद् रणभुवि भवता वैरिमातङ्गकुम्भान्
मुक्ताबीजं तदेतत् त्रिजगति जनयामास कीर्तिद्रुमं ते।
शेषो मूलं प्रकाण्डं हिमगिरिरुदधिर्दुग्धपूरालवालं
ज्योत्स्ना शाखाप्रतानः कुसुममुडुचयो यस्य चन्द्रः फलं च॥

The pearls scattered in war became seeds of your eternal glory—the universe bloomed with your renown.

war (144) metaphor (1632) glory (92) immortality (24) poetic symbolism (8)

आसीदेव यदार्द्रः किमपि तदा किमयमाहतोऽप्याह।
निष्ठुरभावादधुना कटूनि सखि रटति पटह इव॥

Once, when he was tender, even hurt didn’t move him. Now hardened, he screams harshly—like a war-drum—without mercy.

innocence (103) transformation (252) cruelty (55) change (49) pain (225) memory (202)

आसीद् गङ्गाधरस् तस्य भ्राता गङ्गाधरोपमः।
एकान् बबन्ध यो व्यालान् मुमोचैकान् यदृच्छया॥

He had a brother like Ganga-bearer Shiva, binding serpents or releasing them with ease—such was his power and detachment.

divine (346) power (396) symbolism (947) control (139) shiva (328) myth (65) mastery (34)

आसीद् गङ्गान्वयायक्षितिपतितिलको राजराजक्षितीशः
क्ष्मापालप्रौढमौलिप्रकरमणिरुचिप्रस्फुरत्पादपीठः।
योऽरातिक्षत्रचक्रक्रथनकरभुजापालिताशेषपृत् ह्वी-
चक्रश्चक्रायुधाभोऽदधदुरसि रमां वाचि वाचामधीशः॥

A king, the jewel of Earth, protected all with his mighty arms—his chest bore Lakshmi, and his speech was like the Vedas.

kingship (164) protection (293) glory (92) vedas (53) power (396) lakshmi (64)

आसीद् यस्तव पुत्रकस् त्रिचतुरैः पत्राङ्कुरैरावृतो
मेघोन्मुक्तजलैकजीवनविधिः सन्मार्गलब्धास्पदः।
सोऽयं संप्रति वासरैः कतिपयैरध्वन्यपुण्योच्चयैः
संपन्नः फलनम्रपल्लवततिच्छायोपलिप्तावनिः॥

Once a fragile sapling, your son now stands as a flourishing tree—life has shaped him with time and karma.

growth (95) metaphor (1632) son (37) karma (500) parenting (13) nature (950)

आसीद् वरः कण्टकितप्रकोष्ठः
स्विन्नाङ्गुलिः संववृते कुमारी।
तस्मिन् द्वये तत्क्षणमात्मवृत्तिः
समं विभक्तेव मनोभवेन॥

The chosen groom had thorn-scratched arms and sweaty hands, yet in that moment, the bride’s heart split equally with love and doubt.

marriage (104) hesitation (45) emotion (652) decision (23) duality (134)

आसीनः शयितः स्थितः प्रचलितः स्वप्नायितो जागृतः
पश्यन् मीलितलोचनो व्यवहरन् मौनं प्रपन्नोऽथवा।
तां प्रेमाकुलवीक्षितां स्मितमुखीं सव्रीडमन्दागमां
श्लिष्यन्तीं प्रणयार्द्रमुग्धलपितां पश्यामि नक्तंदिवम्॥

Awake, asleep, or silent—I see her smiling, bashful form in all states of my mind, as if her memory is my constant vision.

love (1567) memory (202) longing (690) ever-present (1) mind states (1) romantic obsession (1)

आसीनः सुखमापणे यदि वणिक् श्रद्धालुभिः प्रार्थितः
किंचिच् शंसति पञ्चकं शतकमित्येतन्न तस्याद्भुतम्।
आपातालविघूर्णिताम्भसि चलत्यौत्पातिके मारुते
मज्जन्त्यामपि नावि मुञ्चति न यस्तामेव मूल्यस्थितिम्॥

A merchant happily speaks philosophy when his boat is not in danger—but in stormy seas, he will only care for survival.

hypocrisy (141) wisdom (1611) situation (3) reality check (6) metaphor (1632)

असीनः स्वामिनः पार्श्वे तन्मुखेक्षी कृताञ्जलिः।
स्वभावं चास्य विज्ञाय दक्षः कार्याणि साधयेत्॥

Seated beside his lord, the wise servant listens, understands his nature, and executes all duties accordingly.

service (114) understanding (28) wisdom (1611) humility (596) awareness (73) loyalty (180)