All Shlokas

कः पूज्यः सद्वृत्तः कमधममाचक्षते चलितवृत्तम्।
केन जितं जगदेतत् सत्यतितिक्षावता पुंसा॥

Who is worshipful? The one of good conduct. Who wins the world? One who holds to truth and forbearance. Virtue and endurance are supreme powers.

truth (300) forbearance (9) virtue (726) worship (89) victory (118) conduct (143) ethics (803) endurance (85) spiritual strength (18) dharma (540)

कः पूज्यः, सुजनत्वमेति कतमः, क्व स्थीयते
पण्डितैः श्रीमत्या शिवया च केन भुवने युद्धं कृतं दारुणम्।
किं वाञ्छन्ति सदा जना, युवजना ध्यायन्ति किं मानसे
मत्प्रश्नोत्तरमध्यमाक्षरपदं भूयात् तवाशीर्वचः॥

Who is honored? Who is virtuous? What do youth desire? Through such riddles, the shloka weaves values into a blessing disguised as a poetic challenge.

blessing (166) riddles (8) youth (261) virtue (726) desire (898) knowledge (279) values (171) poetic play (5) question-verse (2) wisdom (1611)

कः पौरवे वसुमतीं शासति शासितरि दुर्विनीतानाम्।
अयमाचरत्यविनयं मुग्धासु तपस्विकन्यासु॥

Who rules the earth among Pauravas while acting indecently with innocent ascetic girls? A critical verse exposing hypocrisy in power and passion.

power (396) hypocrisy (141) rule (21) kingship (164) women (268) asceticism (87) critique (50) injustice (73) behavior (249) morality (248)

कः प्रसूते पूरोवातं कः प्रेरयति वारिदम्।
प्राप्ते तु श्रावणे मासि भवत्येकार्णवं जगत्॥

Who creates wind? Who moves the clouds? In the month of Shravan, the entire world seems one ocean. A beautiful nature-based reflection on monsoon unit...

monsoon (51) wind (88) ocean (160) nature (950) unity (88) clouds (59) shravan (1) poetic nature (11) environment (29) reflection (267)

कः प्राज्ञो वाञ्छति स्नेहं वेश्यासु सिकतासु च।
विमुच्यते वा भवता वस्तुधर्मोऽयमीदृशः॥

What wise person desires love from prostitutes or from shifting sands? Objects behave according to their nature, and attachment leads to suffering.

detachment (573) wisdom (1611) nature (950) love (1567) prostitute (4) shifting (1) pain (225) samsara (74) renunciation (267) discrimination (65)

कः प्रार्थितोऽपि दास्यति
तृणतुषपरिमाणमात्रमप्यधिकम्।
अन्तर्ललाटसंपुट-
विकटाक्षरमालिकां मुक्त्वा॥

Even when earnestly requested, who gives more than a straw unless fate—written harshly on the forehead—is lifted? The verse implies that destiny overr...

destiny (289) fate (402) charity (128) effort (289) limitation (28) harsh fate (2) determinism (5) requests (2) rejection (86) fortune (115)

कः प्रार्थ्यते मदनविह्वलया युवत्या
भाति क्व पुण्ड्रकमुपैति कथं बतायुः।
क्वानादरो भवति, केन च राजतेऽब्जं बाह्यास्थि
किं फलमुदाहर नालिकेरम्॥

Why would a modest girl infatuated with love approach an unworthy man? Just as the outer shell of a coconut cannot reflect the sweet fruit, externalit...

love (1567) deception (224) modesty (103) youth (261) metaphor (1632) coconut (4) appearance vs essence (3) rejection (86) unworthiness (14) detachment (573)

कः पूज्यः सद्वृत्तः कमधममाचक्षते चलितवृत्तम्।
केन जितं जगदेतत् सत्यतितिक्षावता पुंसा॥

कः पौरवे वसुमतीं शासति शासितरि दुर्विनीतानाम्।
अयमाचरत्यविनयं मुग्धासु तपस्विकन्यासु॥

कः प्रसूते पूरोवातं कः प्रेरयति वारिदम्।
प्राप्ते तु श्रावणे मासि भवत्येकार्णवं जगत्॥

कः प्राज्ञो वाञ्छति स्नेहं वेश्यासु सिकतासु च।
विमुच्यते वा भवता वस्तुधर्मोऽयमीदृशः॥

कः प्रार्थितोऽपि दास्यति
तृणतुषपरिमाणमात्रमप्यधिकम्।
अन्तर्ललाटसंपुट-
विकटाक्षरमालिकां मुक्त्वा॥

कः शक्रः कतमः स्रष्टा वराकः कतमो यमः।
सत्यव्रतानां भूपानां कर्तुं शासनलङ्घनम्॥

कः शमः क्रियतां प्राज्ञाः प्रियाप्रीतौ परिश्रमः।
भस्मीभूतस्य भूतस्य पुनरागमनं कुतः॥

कः श्रद्धास्यति भूतार्थं सर्वो मां तुलयिष्यति।
शङ्कनीया हि लोकेऽस्मिन् निष्प्रतापा दरिद्रता॥