All Shlokas

इदमनन्यपरायणमन्यथा हृदयसंनिहिते हृदयं मम।
यदि समर्थयसे मदिरेक्षणे मदनबाणहतोऽस्मि हतः पुनः॥

My heart, though near yours, is not truly united unless your intoxicating eyes accept me; struck once by Cupid’s arrow, I am slain again by your glanc...

love (1567) separation (258) longing (690) heart (148) union (125) cupid (106) glance (185) emotion (652) pain (225) intimacy (234)

इदमनुचितमक्रमश् च पुंसां
यदिह जरस्यपि मान्मथो विकारः।
यदपि च न कृतं नितम्बिनीनां
स्तनपतनावधि जीवितं रतं वा॥

It is improper and strange that even in old age men remain afflicted by lust and desire; true love and life seem forgotten after youthful allure fades...

aging (53) desire (898) lust (89) impropriety (2) philosophy (290) decay (115) ethics (803) detachment (573) reflection (267) impermanence (242)

इदमनुदितहोतुः कोऽपि होमावसान-
ज्वलदनलमवादीत् कुण्डमाखण्डलस्य।
मणिघटमभिषेके प्रातरस्योचुरेके
कलितकिरणतोयं मण्डलं चण्डभासः॥

At dawn, even before the sacred fire ceremony began, the rising sun lit the altar as if Indra's sacrificial fire had already been kindled.

fire (219) ritual (164) dawn (69) sacrifice (146) indra (54) symbolism (947) vedic (19) celestial (62) poetic (84) divine omen (1)

इदमन्तरमुपकृतये प्रकृतिचला यावदर्थिसंपदियम्।
विपदि नियतोदयायां पुनरुपकर्तुं कुतोऽवसरः॥

Wealth that naturally flows toward the needy may not return when adversity strikes; one must help when the time is ripe.

charity (128) help (35) wealth (447) timing (92) compassion (359) opportunity (37) morality (248) virtue (726) reflection (267) selflessness (65)

इदमन्धं तमः कृत्स्नं जायेत भुवनत्रयम्।
यदि शब्दाह्वयं ज्योतिर् आ संसारान् न दीप्यते॥

The universe would be plunged into complete darkness if the light of sound (divine knowledge) didn’t illuminate existence.

ignorance (301) darkness (138) light (147) knowledge (279) sound (90) veda (6) metaphor (1632) divinity (206) guidance (149) illumination (34)

इदमन्यच् च देवर्षे रहस्यं सर्वयोषिताम्।
दृष्ट्वैव पुरुषं हृद्यं योनिः प्रक्लिद्यते स्त्रियाः॥

O sage! This is the hidden truth: a woman’s desire awakens at the very sight of a pleasing man—such is nature’s secret.

desire (898) women (268) nature (950) attraction (147) psychology (57) secrecy (61) biology (3) emotion (652) reaction (24) truth (300)

इदमपटु कपाटं जर्जरः पञ्जरोऽयं
विरमति न गृहेऽस्मिन् क्रूरमार्जारयात्रा।
शुक मुकुलितजिह्वं स्थीयतां किं वचोभिस्
तव वचनविनोदे नादरः पामराणाम्॥

My cage is broken, the parrot speaks sweetly, yet crude people don’t value refined speech—why use eloquence with the ignorant?

eloquence (61) ignorance (301) refinement (55) parrot (17) speech (345) futility (143) society (152) irony (348) wisdom (1611) detachment (573)

इदमनन्यपरायणमन्यथा हृदयसंनिहिते हृदयं मम।
यदि समर्थयसे मदिरेक्षणे मदनबाणहतोऽस्मि हतः पुनः॥

इदमनुचितमक्रमश् च पुंसां
यदिह जरस्यपि मान्मथो विकारः।
यदपि च न कृतं नितम्बिनीनां
स्तनपतनावधि जीवितं रतं वा॥

इदमन्तरमुपकृतये प्रकृतिचला यावदर्थिसंपदियम्।
विपदि नियतोदयायां पुनरुपकर्तुं कुतोऽवसरः॥

इदमन्धं तमः कृत्स्नं जायेत भुवनत्रयम्।
यदि शब्दाह्वयं ज्योतिर् आ संसारान् न दीप्यते॥

इदमन्यच् च देवर्षे रहस्यं सर्वयोषिताम्।
दृष्ट्वैव पुरुषं हृद्यं योनिः प्रक्लिद्यते स्त्रियाः॥

इदमपरमद्भुततमं युवतिसहस्रैर्विलुप्यमानस्य।
वृद्धिर्भवति न हानिर् यत् तव सौभाग्यकोषस्य॥

इदमपास्य विरागि परागिणीर्
अलिकदम्बकमम्बुरुहां ततीः।
स्तनभरेण जितस्तबकानमन्-
नवलते वलतेऽभिमुखं तव॥

इदमप्रतिमं पश्य सरः सरसिजैर्वृतम्।
सखे मा जल्प नारीणां नयनानि दहन्ति माम्॥