All Shlokas

काकः पद्मवने धृतिं न लभते हंसश्च कूपोदके
क्रोष्टा सिंहगुहान्तरे सुविपुले नीचस्तु भद्रासने।
कुस्त्री सत्पुरुषं न जातु भजते सा सेव्यते दुर्जनैः या यस्य
प्रकृतिर्विधातृविहिता सा तस्य किं वार्यते॥

A crow can’t find peace in a lotus pond, and a cuckoo cannot rest in a well. Similarly, a base person feels at ease in noble seats, while the good are...

nature (950) compatibility (8) character (259) society (152) poetic justice (27) contrast (206) purity (356) metaphor (1632) inner nature (5) values (171)

काकः श्वानोऽकुलीनश्च बिडालः सर्प एव च।
अकुलीना च या नारी तुल्यास्ते परिकीर्तिताः॥

A crow, dog, and snake are considered lowly; similarly, a woman lacking family lineage shares this fate. The verse critiques status-conscious society ...

social status (7) criticism (79) lineage (79) metaphor (1632) low birth (2) traditional views (3) dog (22) snake (40) ethics (803) caste critique (1)

काकः स्वभावचपलः परिशुद्धवृत्तिर्
लब्ध्वा बलिं स्वजनमाह्वयते परांश्च।
चर्मास्थिमांसवति हस्तिकलेवरेऽपि श्वा द्वेष्टि
हन्ति च परान् कृपणस्वभावः॥

The crow invites its kin for food, even as it deceives others. Similarly, a cruel man harms outsiders and aids only his own — driven by innate meannes...

nature (950) cruelty (55) behavior (249) bias (15) animal metaphor (10) selfishness (62) character (259) psychology (57) ethics (803) crow (45)

काकः श्वानोऽकुलीनश्च बिडालः सर्प एव च।
अकुलीना च या नारी तुल्यास्ते परिकीर्तिताः॥

काक आह्वयते काकान् याचको न तु याचकान्।
काकयाचकयोर्मध्ये वरं काको न याचकः॥

काककुर्कुटकायस्थाः सजातिपरिपोषकाः।
सजातिपरिहन्तारः सिंहाः श्वानो द्विजा गजाः॥

काकचञ्चुपुटीकृत्य ओष्ठौ प्रोक्तानिलं पिबेत्।
ॐकारध्वनिनाकृष्य पूरयेद् यावदन्तरम्॥

काकजङ्घाजटा निद्रां कुरुते मस्तके स्थिता।
पुष्योद्धृतं शुनः पित्तम् अपस्मारघ्नमञ्जनात्॥

काकजङ्घारसः कर्णे क्षिप्तो बाधिर्यनाशनः।
हन्ति कर्णे जटा बद्धा तस्या नेत्रामयं ध्रुवम्॥

काकतालीययोगेन यदनात्मवति क्षणम्।
करोति प्रणयं लक्ष्मीस् तत्
तस्याः स्त्रीत्वचापलम्॥

काकतालीयवत् प्राप्तं दृष्ट्वापि निधिमग्रतः।
न स्वयं दैवमादत्ते पुरुषार्थमपेक्षते॥