All Shlokas

आकृष्यादावमन्दग्रहमलकचयं वक्त्रमासज्य वक्त्रे
कण्ठे लग्नः सुकण्ठः पुनरपि कुचयोर्दत्तगाढाङ्गसङ्गः।
बद्धासक्तिर्नितम्बे पतति चरणयोर्यः स तादृक् प्रियो मे
बाले लज्जा प्रणष्टा नहि नहि कुटिले चोलकः किं त्रपाकृत्॥

In a passionate embrace, the beloved clings from head to foot—his fall at her feet shows complete surrender; shame and garments vanish in intimate uni...

love (1567) passion (501) surrender (223) romance (506) sensual imagery (11) intimacy (234) emotional ecstasy (1) poetic union (1) femininity (225) devotion (933)

आ केशग्रहणान्मित्रम् अकार्यात् संनिवर्तयन्।
अवाच्यः कस्यचिद् भवति कृतयत्नो यथाबलम्॥

Even in anger, a true friend restrains another from wrong by grabbing the hair if needed; he may become unpleasant, but his intention is righteous.

friendship (209) restraint (226) anger (185) loyalty (180) discipline (380) ethics (803) moral correction (1) righteous force (1) guidance (149) responsibility (133)

आकोपितोऽपि कुलजो न वदत्यवाच्यं
निष्पीडितो मधुरमेव वमेत् किलेक्षुः।
नीचो जनो गुणशतैरपि सेव्यमानो
हास्येषु यद् वदति तत् कलहेष्ववाच्यम्॥

A noble person never speaks ill even in anger, just as sugarcane yields only sweetness when pressed; but the base reveal their nature in conflict.

nobility (253) anger (185) restraint (226) ethics (803) speech (345) base nature (1) dignity (146) virtue (726) poetic contrast (26) values (171)

आकौमारं समरजयिना कुर्वतोर्वीमवीराम्
एतेनामी कथमिव दिशामीशितारो विमुक्ताः।
अन्तर्ज्ञातं वपुषि कलया तस्य तेऽष्टौ प्रविष्टाः
प्रह्वीभूते प्रभवति नहि क्षत्रियाणां कृपाणः॥

Even as a child, you conquered kingdoms—how did other rulers escape your wrath? Clearly, your divine force embodies all weapons within your form.

child hero (1) valor (156) divine warrior (3) conquests (1) rulers (12) weaponry (12) incarnation (14) poetic awe (4) kingship (164) power (396)

आ कौमाराद् गुरुचरणशुश्रूषया ब्रह्मविद्या-
स्वास्थायास्थामहह, महतीमर्जितं कौशलं यत्।
निद्राहेतोर्निशि निशि कथाः शृण्वतां पार्थिवानां
कालक्षेपौपयिकमिदमप्याः कथं पर्यणंसीत्॥

From childhood, you served your guru’s feet and learned Brahmavidya; how then did you indulge in mere storytelling for sleep among kings?

devotion (933) brahmavidya (1) childhood learning (1) guru (43) discipline (380) kings (49) irony (348) distraction (51) poetic reflection (10) knowledge (279)

आक्रन्दाः स्तनितैर्विलोचनजलान्यश्रान्तधाराम्बुभिस्
तद्विच्छेदभुवश्च शोकशिखिनस्तुल्यास्तडिद्विभ्रमैः।
अन्तर्मे दयितामुखं तव शशी वृत्तिः समैवावयोस्
तत्किं मामनिशं सखे जलधर त्वं दग्धुमेवोद्यतः॥

The sorrowful heart burns with storm-like pain, tears flow like rain, and thunder roars from cries—all evoked by the memory of a beloved face.

sorrow (325) storm (33) longing (690) tears (84) beloved (86) pain (225) emotional turbulence (3) poetic nature (11) love (1567) heartbreak (65)

आक्रन्दितं रुदितमाहतमानने वा
कस्यार्द्रमस्तु हृदयं किमतः फलं वा।
यस्या मनो द्रवति या जगतां स्वतन्त्रा
तस्यास्तवाम्ब पुरतः कथयामि खेदम्॥

What use is weeping or wailing, O Mother? You, who rule the world, understand our pain—before you, no grief needs to be explained.

divine mother (11) grief (129) surrender (223) tears (84) compassion (359) acceptance (68) comfort (27) worship (89) humility (596) prayer (89)

आ केशग्रहणान्मित्रम् अकार्यात् संनिवर्तयन्।
अवाच्यः कस्यचिद् भवति कृतयत्नो यथाबलम्॥

आक्रम्य यद् द्विजैर्भुक्तं परिक्षीणैश्च बान्धवैः।
गोभिश्च नृपशार्दूल राजसूयाद् विशिष्यते॥

आक्रम्य यस्य दोर्दण्डम् अरिचक्रं प्रकाशते।
प्राप्नोति पुरुषो लोके स वैकुण्ठ इति प्रथाम्॥

आक्रम्य सर्वः कालेन परलोकं च नीयते।
कर्मपाशवशो जन्तुस् तत्र का परिदेवना॥