All Shlokas

एवमेव नहि जीव्यते खलात् तत्र का नृपतिवल्लभे कथा।
पूर्वमेव हि सुदुःसहोऽनलः किं
पुनः प्रबलवायुनेरितः॥

One cannot survive in the company of the wicked; what then of being close to a king’s consort? Even a small fire is dangerous, more so when fanned by ...

caution (269) wickedness (75) danger (229) royal court (5) metaphor (1632) destruction (292) desire (898) fire (219) wind (88) proximity (15)

एवमेव मनुष्येषु तेषु पूर्वापकारिषु।
विश्वासो नोपगन्तव्यो नदी गतजला यथा॥

Trust should not be placed again in those who previously wronged you. Like a river whose waters have flowed away cannot quench thirst, past relationsh...

trust (112) betrayal (168) caution (269) wisdom (1611) forgiveness (114) metaphor (1632) relationships (94) judgment (94) experience (37) river (88)

एवमेव हि योऽश्वत्थं रोपयेद् विधिना नरः।
यत्र कुत्रापि वा स्थाने गच्छेत् स भवनं हरेः॥

One who plants a sacred fig (aśvattha) tree with proper ritual attains spiritual merit so high that wherever he may go, it is considered akin to visit...

aśvattha tree (1) ritual (164) merit (120) divinity (206) planting (7) sacred acts (2) spiritual reward (4) vishnu (122) symbolism (947) sanctity (34)

एष एव मनस्तापः पङ्के मग्नस्य दन्तिनः।
पतते यत् समुद्धर्तुं ज्ञातयो निभृतस्मिताः॥

The deepest sorrow for an elephant stuck in mud is not his fall, but the silent smirks of his own kin watching him fall without helping. It reflects o...

betrayal (168) sorrow (325) kinship (20) indifference (18) suffering (358) metaphor (1632) dignity (146) elephant (117) struggle (49) emotional pain (21)

एष क्रीडान्तताम्यत्कुसुमपुरवधूवक्त्रसौरभ्यबन्धुर्
मुग्धं निद्राजडानां रसितमनुसरोद्राघयन् सारसानाम्।
आवात्यङ्गानुकूलश् चलितविचकिलश्रेणिगन्धानुधावद्-
रोलम्बोद्घुष्यमाणस्मरजयबिरुदाडम्बरो मातरिश्वा॥

The breeze (mātariśvā), infused with the fragrance of fatigued city-maidens’ play and sleepy birds’ sounds, carries the aroma of love. As it swirls ge...

wind (88) fragrance (199) romance (506) poetry (588) city maidens (2) nature (950) longing (690) love (1567) metaphor (1632) sensory imagery (5)

एष क्षुभ्नाति पङ्कं दलति कमलिनीमत्ति गुन्द्राप्ररोहान्
आरान् मुस्तास्थलानि स्थपुटयति जलान्युत्कसेतूनि याति।
प्राप्तः प्राप्तः प्रविष्टो वनगहनमयं याति यातीति सैन्यैः
पश्चादन्विष्यमाणः प्रविशति विषमान् काननान्तान् वराहः॥

The wild boar causes chaos—muddying ponds, trampling lotuses, disturbing reeds—before vanishing into a dense forest, pursued by hunters. A metaphor fo...

chaos (59) boar (4) destruction (292) disturbance (14) escape (15) metaphor (1632) turmoil (8) pursuit (20) environment (29) symbolism (947)

एष गजोऽद्रिमस्तकतले कलभपरिवृतः
क्रीडति वृक्षगुल्मगहने कुसुमभरनते।
मेघरवं निशम्य मुदितः पवनजवसमः सुन्दरि
वंशपत्रपतितं पुनरपि कुरुते॥

The elephant plays joyfully at a mountaintop surrounded by females, rustling trees and flowers. Upon hearing thunder, he mimics it by trumpeting and s...

elephant (117) mountain (48) thunder (33) mimicry (7) joy (342) nature (950) grandeur (57) play (46) sound (90) majestic (1)

एवमेव नहि जीव्यते खलात् तत्र का नृपतिवल्लभे कथा।
पूर्वमेव हि सुदुःसहोऽनलः किं
पुनः प्रबलवायुनेरितः॥

एवमेव मनुष्येषु तेषु पूर्वापकारिषु।
विश्वासो नोपगन्तव्यो नदी गतजला यथा॥

एवमेव हि योऽश्वत्थं रोपयेद् विधिना नरः।
यत्र कुत्रापि वा स्थाने गच्छेत् स भवनं हरेः॥

एष एव मनस्तापः पङ्के मग्नस्य दन्तिनः।
पतते यत् समुद्धर्तुं ज्ञातयो निभृतस्मिताः॥

एष चारुमुखि योगतारया युज्यते तरलबिम्बया शशी।
साध्वसादुपगतप्रकम्पया कन्ययेव नवदीक्षया वरः॥

एष तूड्डमरवीचिडम्बरः क्षोभमात्रमगमत् पयोनिधिः।
विभ्रमैस् तदुदयक्रमोचितैर् उल्ललास ललनासु मन्मथः॥

एष दुर्नियतिदण्डचण्डिम-
प्रेरितो बत रविर्गतच्छविः।
स्थास्यति स्वयमधःपतन् कियत्-
कालमम्बरविलम्बिभिः करैः॥