All Shlokas

Page 806 of 1110

Meaning

Tags

एतन्मुखं प्रियायाः शशिनं जित्वा कपोलयोः कान्त्या।
तापानुरक्तमधुना कमलं ध्रुवमीहते जेतुम्॥

Her face has outshone the moon—now, the lotus burns in envy and strives to regain its glory.

beauty (1797) moon (394) lotus (346) jealousy (88) feminine charm (36) radiance (209) poetic rivalry (1) metaphor (1632) allure (96)

एतल्लोचनमुत्पलभ्रमवशात् पद्मभ्रमादाननं
भ्रान्त्या बिम्बफलस्य चाजनि दधद्वामाधरो वेधसा।
तस्याः सत्यमनङ्गविभ्रमभुवः प्रत्यङ्गमासङ्गिनी
भ्रान्तिर्विश्वसृजोऽपि यत्र कियती तत्रास्मदादेर्मतिः॥

The creator was deluded by love—eyes mistaken for lotuses, lips for fruits, and so on—such is the enchanting power of feminine beauty.

creation (117) beauty (1797) illusion (355) delusion (175) femininity (225) poetic imagery (180) love (1567) admiration (97) divine error (1)

एतस्माज् जलधेर्जलस्य कणिकाः काश्चिद् गृहीत्वा
ततः पाथोदाः परिपूरयन्ति जगतीं रुद्धाम्बरा वारिभिः।
अस्मान् मन्दरकूटकोटिघटनाभीतिभ्रमत्तारकां प्राप्यैकां
जलमानुषीं त्रिभुवने श्रीमानभूदच्युतः॥

From this ocean and its drops came gods, horses, and treasures—but the greatest fortune was Krishna’s divine incarnation.

ocean (160) krishna (233) churning (15) divinity (206) fortune (115) myth (65) incarnation (14) cosmic birth (1) treasures (3)

एतस्मात् कथमिन्द्रजालमपरं स्त्रीगर्भवासोऽस्थिरं
रेतः श्च्योतति मस्तमस्तकपदाविर्भूतनानाङ्कुरम्।
पर्यायेण शिशुत्वयौवनजरावेषैरशेषैर्वृतं पश्यत्यत्ति
शृणोति जिघ्रति मुहुर्निद्राति जागर्ति च॥

Is there any illusion like human life? From unstable origins arises a cycle of birth, youth, age, and endless desires.

life (126) illusion (355) birth (57) desire (898) aging (53) impermanence (242) samsara (74) wonder (66) human nature (88)

एतस्मात् परमानन्दाच् शुद्धचिन्मात्ररूपिणः।
जीवः संजायते पूर्वं तस्माच् चित्तं ततो जगत्॥

From supreme bliss arises the soul, from soul the mind, and from mind the world—creation flows from pure consciousness.

creation (117) consciousness (36) bliss (77) soul (76) mind (176) world (25) metaphysics (29) origin (25) vedanta (34) spiritual (51)

एतस्मात् सरसश्चिराय चलितं चक्रेण चेतस्वता
नीरक्षीरपरीक्षकेण सुधिया हंसेन हा निर्गतम्।
निर्यातं निभृतं कलध्वनिकृता कारण्डवेन क्वचित् सार्धं
केन करोतु सारसयुवा संभाषणं सव्यथः॥

A wise swan departs the lake unable to distinguish milk from water anymore—longing to speak to the sorrowful companion left behind.

swan (53) separation (258) longing (690) discernment (142) sorrow (325) love (1567) water (140) wisdom (1611) poetic farewell (1)

एतस्मादमृतं सुरैः शतमखेनोच्चैःश्रवाः सद्गुणः
कृष्णेनाद्भुतविक्रमैकवसतिर्लक्ष्मीः समासादिता।
इत्यादि प्रचुराः पुरातनकथाः सर्वेभ्य एव श्रुता अस्माभिस्तु
न दृष्टमत्र जलधौ मिष्टं पयोऽपि क्वचित्॥

Though legends speak of nectar, wealth, and glory from the ocean, we have never seen even sweet water from it—poetic lament of disappointment.

myth (65) ocean (160) disappointment (42) irony (348) glory (92) nectar (110) disillusionment (23) expectation (16) wisdom (1611)

एतस्माद् विरमेन्द्रियार्थगहनादायासकादाश्रयाच्
श्रेयोमार्गमशेषदुःखशमनव्यापारदक्षं क्षणात्।
शान्तं भावमुपैहि संत्यज निजां कल्लोललोलां गतिं मा भूयो
भज भङ्गुरां भवरतिं चेतः प्रसीदाधुना॥

Abandon sense-pleasures and turn inward, O mind—seek peace in renunciation and stillness, not fleeting worldly joys.

detachment (573) peace (171) renunciation (267) mind (176) self-realization (37) senses (65) spiritual path (48) stillness (19)

एतस्मान् मां कुशलिनमभिज्ञानदानाद्
विदित्वा मा कौलीनादसितनयने मय्यविश्वासिनी भूः।
स्नेहानाहुः किमपि विरहे ह्रासिनस् ते ह्यभोगाद् इष्टे
वस्तुन्युपचितरसाः प्रेमराशीभवन्ति॥

O dark-eyed one, don’t doubt me out of pride—I’m safe and devoted. Love grows not from contact but from cherished memory.

love (1567) trust (112) pride (317) separation (258) faith (68) memory (202) emotion (652) longing (690) assurance (4)

एतस्मिन् कुसुमे स्वभावमहति प्रायो महीयः फलं
रम्यं स्वादु सुगन्धि शीतलमलं प्राप्तव्यमित्याशया।
शाल्मल्याः परिपाककालकलनाबोधेन कीरः स्थितो यावत्
तत्पुटसंधिनिर्गतपतत्तूलं फलात् पश्यति॥

A bird waits for a beautiful flower to bear fruit but finds only fluff inside—disappointment in appearance-based expectations.

appearance (60) disappointment (42) nature (950) flower (39) fruit (43) illusion (355) metaphor (1632) patience (122) realization (67)