All Shlokas

अध्वन्यैर्मकरन्दशीकरसुरामत्तक्वणत्कोकिले मार्गे
मार्गनिरोधिनी परिहृता शङ्केऽशुभाशङ्कया।
पान्थस्त्रीवधपातकादुपगतं चण्डालचिह्नं मधोर्
एषा किङ्किणिकेव षट्पदमयी झंकारिणी संहतिः॥

The traveler avoided the humming bees and fragrant flowers fearing bad omens—how superstition can blind us to joy and beauty.

superstition (30) fear (252) beauty (1797) nature (950) misjudgment (43) bees (131) fragrance (199) spring (134) psychology (57) misunderstanding (41)

अध्वश्रमाय चरणौ विरहाय दारा
अभ्यर्थनाय वचनं च वपुर्जरायै।
एतानि मे विदधतस्तव सर्वदैव
धातस्त्रपा यदि न किं न परिश्रमोऽपि॥

For each of our sufferings—fatigue, longing, requests, and aging—there is a purpose. If not acknowledged, what was the point of our struggles?

fatigue (36) purpose (66) life (126) effort (289) detachment (573) contemplation (25) aging (53) purposefulness (1) reflection (267) fate (402)

अध्वश्रान्तमविज्ञातम् अतिथिं क्षुत्पिपासितम्।
यस्तं न पूजयेद् भक्त्या तमाहुर्ब्रह्मघातिनम्॥

A weary, unknown guest arrives hungry and thirsty. If we don't honor them with devotion, we are called slayers of divinity.

hospitality (42) ethics (803) guest (23) dharma (540) hunger (39) devotion (933) atithi (4) sin (135) compassion (359) spiritual duty (3)

अध्वाग्रजाग्रन्निभृतापदन्धुर् बन्धुर्यदि स्यात् प्रतिबन्धुमर्हः।
जोषं जनः कार्यविदस्तु वस्तु प्रच्छ्या निजेच्छा पदवीं मुदस्तु॥

Even if someone on the rough road appears weak and burdened, they might be more capable than someone seemingly impressive—true worth is in action.

appearance (60) effort (289) worth (34) judgment (94) perception (181) humility (596) comparison (402) leadership (279) wisdom (1611) reality (54)

अध्वा जरा देहवतां पर्वतानां जलं जरा।
असंभोगो जरा स्त्रीणां वाक्शल्यं मनसो जरा॥

For the body, age is decay; for mountains, water is decay; for women, abstinence is decay; for the mind, silence is decay. Each has its own end.

decay (115) age (18) body (170) mountains (32) mind (176) philosophy (290) duality (134) truth (300) metaphor (1632) change (49)

अध्वा जरा मनुष्याणाम् अनध्वा वाजिनां जरा।
अमैथुनं जरा स्त्रीणाम् अश्वानां मैथुनं जरा॥

For humans, journey brings old age; for horses, idleness; for women, lack of intimacy; for stallions, too much. Balance is key to preservation.

journey (57) decay (115) life (126) balance (185) horses (28) women (268) age (18) excess (25) abstinence (2) mortality (89)

अध्वानं नैकचक्रः प्रभवति भुवनभ्रान्तिदीर्घं विलङ्घ्य
प्रातः प्राप्तुंरथो मे पुनरिति मनसि न्यस्तचिन्तातिभारः।
संध्याकृष्टावशिष्टस्वकरपरिकरैः स्पष्टहेमारपङ्क्ति
व्याकृष्यावस्थितोऽस्तक्षितिभृति नयतीवैष दिक्चक्रमर्कः॥

The Sun rises like a great charioteer pulling the long weary world with a golden wheel across directions—symbolizing endurance and purpose.

sun (195) journey (57) cosmos (30) metaphor (1632) purpose (66) endurance (85) time (242) creation (117) effort (289) direction (34)

अध्वश्रान्तमविज्ञातम् अतिथिं क्षुत्पिपासितम्।
यस्तं न पूजयेद् भक्त्या तमाहुर्ब्रह्मघातिनम्॥

अध्वा जरा देहवतां पर्वतानां जलं जरा।
असंभोगो जरा स्त्रीणां वाक्शल्यं मनसो जरा॥

अध्वा जरा मनुष्याणाम् अनध्वा वाजिनां जरा।
अमैथुनं जरा स्त्रीणाम् अश्वानां मैथुनं जरा॥

अध्वा न यदि निसङ्गपङ्कसंकुलितो भवेत्।
ततः कुतस्ते धौरेय धुर्यता व्यज्यतामियम्॥

अद्वारेण विशन्त्येव बुद्धिमन्तो रिपोर्गृहम्।
अकृत्वा धर्षणां पूर्वं कथं युद्धं प्रवर्तते॥