All Shlokas | Sanskrit.Today

स्थाल्यां वैदूर्यमय्यां पचति तिलकणांश्चान्दनैरिन्धनौघैः
सौवर्णैर्लाङ्गलाग्रैर्विलिखति वसुधामर्कमूलस्य हेतोः ।
कृत्वा कर्पूरखण्डान् वृतिमिह कुरुते को द्रवाणां समन्तात्
प्राप्येमां कर्मभूमिं न चरति मनुजो यस्तपो मन्दभाग्यः ॥ १०१॥

The poet ridicules those who misuse rare opportunities. Cooking mere sesame seeds in a gem vessel with sandalwood as fuel, plowing the earth with gold...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) karma (500) human life (9) penance (43) austerity (57) waste (18) rarity (48) misuse (21) opportunity (37) earth (56) dharma (540) wisdom (1611) purpose (66) ridicule (21) preciousness (2) philosophy (290)

मज्जत्वम्भसि यातु मेरुशिखरं शत्रून् जयत्वावहे
वाणिज्यं कृषिसेवने च सकला विद्याः कलाः शिक्षताम् ।
आकाशं विपुलं प्रयातु खगवत्कृत्वा प्रयत्नं परं
नाभाव्यं भवतीह कर्मवशतो भाव्यस्य नाशः कुतः ॥ १०२॥

This verse emphasizes the inevitability of karma’s fruits. A person may drown in the ocean, climb Mount Meru, conquer enemies, excel in trade, farming...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) fate (402) destiny (289) karma (500) inevitability (39) effort (289) ocean (160) mount meru (2) enemies (78) trade (8) farming (4) arts (14) sciences (2) sky (64) bird (28) philosophy (290)

भीमं वनं भवति तस्य पुरं प्रधानं
सर्वो जनः स्वजनतामुपयाति तस्य ।
कृत्स्ना च भूर्भवति सन्निधिरत्नपूर्णा
यस्यास्ति पूर्वसुकृतं विपुलं नरस्य ॥ १०३॥

This shloka illustrates the blessings of accumulated merit. For the man of abundant past virtue, even a terrifying forest becomes like his chief city,...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) merit (120) virtue (726) punya (7) blessings (71) forest (145) city (13) kinship (20) treasures (3) abundance (37) transformation (252) past deeds (4) prosperity (136) happiness (65) philosophy (290) dharma (540)

को लाभो गुणिसङ्गमः किमसुखं प्राज्ञेतरैः सङ्गतिः
का हानिः समयच्युतिर्निपुणता का धर्मतत्त्वे रतिः ।
कः शूरो विजितेन्द्रियः प्रियतमा कानुव्रता किं धनं
विद्या किं सुखमप्रवासगमनं राज्यं किमाज्ञाफलम् ॥ १०४॥

This verse offers reflective wisdom through rhetorical questions. What greater gain than the company of the virtuous? What greater misery than associa...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) wisdom (1611) virtue (726) company (17) ignorance (301) time (242) loss (191) dharma (540) skill (51) senses (65) hero (12) wife (44) devotion (933) wealth (447) knowledge (279) happiness (65) kingship (164) reflection (267)

अप्रियवचनदरिद्रैः प्रियवचनाढ्यैः स्वदारपरितुष्टैः ।
परपरिवादनिवृत्तैः क्वचित्क्वचिन्मण्डिता वसुधा ॥ १०५॥

This verse reflects on human society. The earth sometimes becomes adorned (rarely) by people who, though poor in harsh speech, are rich in kind words;...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) speech (345) kindness (75) gentleness (44) virtue (726) wife (44) contentment (86) family (165) restraint (226) gossip (23) criticism (79) society (152) rarity (48) harmony (120) values (171) peace (171)

कदर्थितस्यापि हि धैर्यवृत्तेर्न शक्यते धैर्यगुणः प्रमार्ष्टुम् ।
अधोमुखस्यापि कृतस्य वन्हेर्नाधः शिखा याति कदाचिदेव ॥ १०६॥

This verse praises the indestructibility of true courage. Even if a person of patience and fortitude is insulted, oppressed, or humiliated, his innate...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) courage (146) fortitude (10) dhairya (1) resilience (105) fire (219) flame (13) upward (1) insult (44) oppression (6) virtue (726) strength (359) natural tendency (1) indestructible (3) endurance (85) patience (122) philosophy (290)

कान्ताकटाक्षविशिखा न लुनन्ति यस्य
चित्तं न निर्दहति कोपकृशानितापः ।
कर्षन्ति भूरिविषयाश्च न लोभपाशै-
र्लोकत्रयं जयति कृत्स्नमिदं स धीरः ॥ १०७॥

Here the poet defines the qualities of a true hero (धीर). He is one whose heart is not shaken by the piercing arrows of a beloved’s glances, nor burnt...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) hero (12) dhira (1) self-mastery (25) passion (501) anger (185) greed (141) temptation (79) beloved (86) glances (38) arrows (32) fire (219) control (139) victory (118) senses (65) three worlds (10) philosophy (290)

एकेनापि हि शूरेण पादाक्रान्तं महीतलम् ।
क्रियते भास्करेणेव स्फारस्फुरिततेजसा ॥ १०८॥

This verse describes the power of a single hero. Even one brave person, by setting his foot firmly on the earth, illuminates it with his radiance, jus...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) hero (12) bravery (52) valor (156) courage (146) strength (359) radiance (209) sun (195) brilliance (83) energy (65) illumination (34) influence (94) individual power (1) leadership (279) inspiration (83) philosophy (290)

वह्निस्तस्य जलायते जलनिधिः कुल्यायते तत्क्षणात्
मेरुः स्वल्पशिलायते मृगपतिः सद्यः कुरङ्गायते ।
व्यालो माल्यगुणायते विषरसः पीयूषवर्षायते
यस्याङ्गेऽखिललोकवल्लभतमं शीलं समुन्मीलति ॥ १०९॥

This verse poetically describes the transformative power of noble character (शील). For the one whose conduct is supremely virtuous, fire becomes as co...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) virtue (726) character (259) shila (1) nobility (253) transformation (252) fire (219) water (140) ocean (160) mountain (48) lion (58) deer (48) serpent (37) garland (31) poison (101) nectar (110)

लज्जागुणौघजननीं जननीमिव स्वां
अत्यन्तशुद्धहृदयामनुवर्तमानाम् ।
तेजस्विनः सुखमसूनपि सन्त्यजन्ति
सत्यव्रतव्यसनिनो न पुनः प्रतिज्ञाम् ॥ ११०॥

This verse exalts truth and integrity. Great souls (तेजस्विनः), even when facing death, willingly give up their lives but never abandon their vow of t...

नीतिशतकम् - Nitishatakam (110) truth (300) vow (16) integrity (74) valor (156) sacrifice (146) purity (356) mother (35) nurturance (2) righteousness (134) steadfastness (12) promise (15) dedication (7) honor (131) sanctity (34) philosophy (290)