All Shlokas | Sanskrit.Today

तस्यास्तिक्तैर्वनगज-मदैर्वासितं वान्तवृष्टिः
जम्बूकुञ्ज-प्रतिहतरयं तोयमादाय गच्छेः ।
अन्तःसारं घन तुलयितुं नानिलः शक्ष्यति त्वां
रिक्तः सर्वो भवति हि लघुः पूर्णता गौरवाय ॥ १.२०॥

Amidst the elephant herds and forest rainfall, the devotee proceeds after collecting water from the Jambuka grove. The internal essence or concentrate...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) elephants (61) forest (145) rain (91) jambuka (1) water (140) grove (10) spiritual essence (2) wind (88) nature (950) divinity (206) humility (596) completeness (14) collection (5) attentiveness (3) alignment (15) cosmic order (20) devotion (933) discipline (380) fullness (4) emptiness (35)

नीपं दृष्ट्वा हरित-कपिशं केसरैरर्धरूढैः
आविर्भूत-प्रथममुकुलाः कन्दलीश्चानुकच्छम् ।
जग्ध्वाऽरण्येष्वधिकसुरभिं गन्धमाघ्राय चोर्व्याः
सारङ्गास्ते जललवमुचः सूचयिष्यन्ति मार्गम् ॥ १.२१॥

Observing the verdant monkeys amidst green foliage and half-blossomed flowers, the devotee notes the budding petals and emerging leaves. The forest ex...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) monkeys (14) foliage (3) flowers (85) buds (5) leaves (15) forest (145) fragrance (199) streams (16) water (140) birds (57) guidance (149) observation (90) flora (10) fauna (2) perception (181) navigation (4) patience (122) environmental awareness (1) symbolic (18) nature (950)

अम्भोबिन्दुग्रहणचतुरांश्चातकान् वीक्षमाणाः
श्रेणीभूताः परिगणनया निर्दिशन्तो बलाकाः ।
त्वामासाद्य स्तनितसमये मानयिष्यन्ति सिद्धाः
सोत्कम्पानि प्रियसहचरीसंभ्रमालिङ्गितानि ॥ ?॥

Observing the water droplets falling into ponds, the attentive devotees note the patterns and divisions, similar to young swans counting and arranging...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) water (140) droplets (5) ponds (2) swans (20) observation (90) counting (2) arrangement (4) devotees (22) respect (164) homage (3) companions (5) excitement (9) embrace (93) delight (52) natural phenomena (1) social dynamics (4) devotion (933) order (41) fulfillment (89) joy (342)

उत्पश्यामि द्रुतमपि सखे मत्प्रियार्थं यियासोः
कालक्षेपं ककुभसुरभौ पर्वते पर्वते ते ।
शुक्लापाङ्गैः सजलनयनैः स्वागतीकृत्य केकाः
प्रत्युद्यातः कथमपि भवान् गन्तुमाशु व्यवस्येत् ॥ १.२२॥

I see, O friend, that you hasten to meet my beloved, swiftly traversing the mountains. The journey consumes time yet is executed with determination. W...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) journey (57) friend (28) beloved (86) mountains (32) haste (12) travel (44) determination (49) birds (57) observation (90) welcome (13) obstacles (34) messenger (27) love (1567) duty (198) vigilance (45) perseverance (72) nature (950) sympathy (2) poetic (84) effort (289)

पाण्डुच्छायोपवन-वृतयः केतकैः सूचिभिन्नैः
नीडारम्भैर्गृह-बलिभुजामाकुल-ग्रामचैत्याः ।
त्वय्यासन्ने परिणतफल-श्यामजम्बू-वनान्ताः
सम्पत्स्यन्ते कतिपय-दिनस्थायि-हंसा दशार्णाः ॥ १.२३॥

In the pale-shaded groves, banners flutter in different directions, marking nests and households throughout the village. Approaching the ripened fruit...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) groves (3) shade (16) banners (2) nests (1) households (1) village (20) ripened fruit (1) forest (145) swans (20) abundance (37) life (126) observation (90) patterns (2) growth (95) natural order (5) social order (10) flora (10) fauna (2) devotion (933) patience (122)

तेषां दिक्षु प्रथित-विदिशा-लक्षणां राजधानीं
गत्वा सद्यः फलमविकलं कामुकत्वस्य लब्धा ।
तीरोपान्त-स्तनितसुभगं पास्यसि स्वादु यस्मात्
सभ्रूभङ्गं मुखमिव पयो वेत्रवत्याश्चलोर्मि ॥ १.२४॥

The devotee arrives at the renowned capital city, distinguished in all directions. Upon reaching, he immediately experiences the fruition of his desir...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) capital (2) city (13) fame (166) directions (9) desire (898) fulfillment (89) riverbank (17) beloved (86) beauty (1797) charm (252) elegance (171) subtlety (175) vision (81) aesthetic (65) emotional (28) natural (32) social (10) encounter (3) delight (52) attraction (147)

नीचैराख्यं गिरिमधिवसेस्तत्र विश्रामहेतोः
त्वत्सम्पर्कात् पुलकितमिव प्रौढपुष्पैः कदम्बैः ।
यः पण्यस्त्री-रतिपरिमलोद्गारिभिर्नागराणां
उद्दामानि प्रथयति शिला-वेश्मभिर्यौवनानि ॥ १.२५॥

Resting in the valley beneath the mountains, the devotee perceives flowers shivering in response to his presence. The fragrance and beauty of Kadamba ...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) valley (1) mountains (32) rest (25) flowers (85) fragrance (199) kadamba (8) nature (950) charm (252) city (13) women (268) beauty (1797) youth (261) stone houses (1) urban (1) vitality (17) sensory (15) aesthetic (65) harmony (120) perception (181) delight (52)

विश्रान्तः सन् व्रज वननदी-तीरजातानि सिञ्चन् (तीरजानां निषिञ्चन्)
उद्यानानां नवजल-कणैर्यूथिका-जालकानि ।
गण्डस्वेदापनयन-रुजा-क्लान्त-
र्णोत्पलानां
छायादानात् क्षणपरिचितः पुष्पलावी-मुखानाम् ॥ १.२६॥

Resting near the riverside of the forest, the devotee sprinkles water on gardens, forming patterns reminiscent of nets. The labor and sweat bring reli...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) forest (145) riverbank (17) devotee (10) water (140) gardens (3) droplets (5) lotus (346) labor (10) sweat (23) relief (30) observation (90) diligence (27) nature (950) harmony (120) beauty (1797) aesthetics (180) gesture (61) engagement (13) environmental (1) mindfulness (31)

वक्रः पन्था यदपि भवतः प्रस्थितस्योत्तराशां
सौधोत्सङ्ग-प्रणयविमुखो मा स्म भूरुज्जयिन्याः ।
विद्युद्दाम-स्फुरितचकितैस्तत्र पौराङ्गनानां
लोलापाङ्गैर्यदि न रमसे लोचनैर्वञ्चितोऽसि ॥ १.२७॥

Even if the path is winding, do not turn away from the lively assembly of city maidens. Their eyes sparkle like lightning, and their playful gestures ...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) path (43) winding (1) city (13) maidens (17) eyes (211) sparkle (4) lightning (40) playful (36) gestures (23) captivating (5) attentiveness (3) youth (261) observation (90) engagement (13) aesthetic (65) emotional (28) charm (252) social (10) romantic (55) beauty (1797)

वीचिक्षोभ-स्तनितविहग-श्रेणि-काञ्चीगुणायाः
संसर्पन्त्याः स्खलितसुभगं दर्शितावर्तनाभेः ।
निर्विन्ध्यायाः पथि भव रसाभ्यन्तरः सन्निपत्य
स्त्रीणामाद्यं प्रणयवचनं विभ्रमो हि प्रियेषु ॥ १.२८॥

The movement of birds and the grace of the beloved’s form symbolize elegance. Subtle gestures, like slipping and brushing, create an aesthetic spectac...

मेघदूतम् - Meghadutam (130) पूर्वमेघः - Purva Megha (67) birds (57) movement (82) grace (359) beloved (86) gestures (23) aesthetic (65) vindhya (8) path (43) intimacy (234) love (1567) admiration (97) playfulness (86) affection (216) observation (90) motion (33) relational (2) elegance (171) beauty (1797) cultural (4) resonance (4)