All Shlokas

संभोगायोग्यकालेषु सार्धं कान्तेन कामिनी।
वापीसौधे गृहोद्याने यात्रासङ्गेन तिष्ठति॥

The ideal wife delights in spending time with her beloved—be it at home, garden, or sacred journey.

companionship (52) marital joy (1) harmony (120) love (1567) presence (37) devotion (933)

अन्यच्छायावलोकेऽपि परालापे मनागपि।
पत्ये क्रुद्ध्यत्यनर्थादौ स्वयं चापि निमज्जति॥

A slight glance at another woman provokes jealousy—leading her into grief and self-blame.

jealousy (88) attachment (102) misinterpretation (4) marriage (104) emotion (652) love (1567)

अपरोपगमारम्भम् उन्नाटयति वल्लभम्।
दरिद्रजरतीवार्ता शिशिरे सायमातपम्॥

The aged, poor woman boasts loudly when a suitor shows interest—like basking in evening sun during winter.

illusion (355) old age (29) desire (898) humor (128) warmth (36) fleeting happiness (1)

पत्युः शय्यापरावृत्तिं वियोगमिव मन्यते।
देवागारप्रयाणं च प्रवासमिव पश्यति॥

When the husband turns away in sleep, she feels it as separation. His temple visit feels like foreign travel.

marital devotion (1) emotion (652) longing (690) separation (258) love (1567) attachment (102)

अतिस्नेहस्य निस्यन्दाद् अतिप्रेम्णः प्रवृत्तिभिः।
छायेवानुचरेत् कान्तं यान्तं तिष्ठन्तमङ्गना॥

Overflowing love makes the wife follow her husband’s every step—like a shadow inseparably trailing him.

deep love (3) attachment (102) shadow (19) devotion (933) movement (82) feminine grace (48)

आश्लेषे सुन्दरीणां स्थितवति सहसा सर्वसंतृप्तिहेतौ
व्यर्थः पीयूषमाप्तुं जलनिधिमथने यत्न इत्याकलय्य।
तस्मादेते विरक्ता जगति सुमनसो यत् समस्तास्तदद्धा
स्वर्गस्थानामिवैषां न कथमितरथा लाघवं स्यात् प्रतीतम्॥

When a beautiful woman clings in embrace, it satisfies all desire—making even divine nectar’s pursuit seem futile. Hence the truly detached among the ...

embrace (93) detachment (573) beauty (1797) sensuality (306) wisdom (1611) renunciation (267) divine vs earthly (1) desire (898)

संभोगायोग्यकालेषु सार्धं कान्तेन कामिनी।
वापीसौधे गृहोद्याने यात्रासङ्गेन तिष्ठति॥

अन्यच्छायावलोकेऽपि परालापे मनागपि।
पत्ये क्रुद्ध्यत्यनर्थादौ स्वयं चापि निमज्जति॥

अपरोपगमारम्भम् उन्नाटयति वल्लभम्।
दरिद्रजरतीवार्ता शिशिरे सायमातपम्॥

पत्युः शय्यापरावृत्तिं वियोगमिव मन्यते।
देवागारप्रयाणं च प्रवासमिव पश्यति॥

अतिस्नेहस्य निस्यन्दाद् अतिप्रेम्णः प्रवृत्तिभिः।
छायेवानुचरेत् कान्तं यान्तं तिष्ठन्तमङ्गना॥

आश्वपेहि मम सीधुभाजनाद् यावदग्रदशनैर्न दृश्यसे।
चन्द्र मद्दशनमण्डलाङ्कितः खं न यास्यसि हि रोहिणीभयात्॥

आश्वसिहि महाबाहो प्राणिनां सर्वमापदः।
स्पृशन्त्यनिलवल्लोके क्षणेन प्रतियान्ति च॥

आश्वासयति काकोऽपि दुःखितां पथिकाङ्गनाम्।
त्वं चन्द्रामृतजन्मापि दहसीति किमुच्यताम्॥

आश्वासयेच्चापि परं सान्त्वधर्मार्थवृत्तिभिः।
अथास्य प्रहरेत् काले यदा विचलिते पथि॥