All Shlokas

आकाशात् पतितं पुनर्जलनिधौ मध्ये चिरं संस्थितं
पश्चाद् दुःसहदेहरन्ध्रजनितक्लेशान्वितं मौक्तिकम्।
बाले बालकुरङ्गलोचनयुगे घोरं तपः संचरन्
नासाभूषणतामुपैति सखि ते बिम्बाधरापेक्षया॥

A pearl, fallen from the sky, soaked in filth, endures pain and heat, and only when compared with your lips, O friend, does it become worthy.

beauty (1797) suffering (358) transformation (252) pearl (25) longing (690) metaphor (1632) lips (92) emotion (652) pain (225) love (1567)

आकाशे नटनं सरोरुहयुगे मञ्जीरमञ्जुध्वनिः
शीतांशौ कलकूजितं किसलये पीयूषपानोत्सवः।
स्वर्गक्षोणिधरे नखात् परिभवो ध्वान्ते कराकर्षणं
रम्भायां रसनारवस्तरुणयोः पुण्यानि मन्यामहे॥

The dance in the sky, the anklets' tinkle on lotus feet, the gentle moon-song, the joy of nectar—all seem insignificant compared to the pleasures of l...

dance (75) love (1567) youth (261) joy (342) comparison (402) romance (506) poetry (588) celestial (62) sensuality (306) bliss (77)

आकाशे पश्य नेमा निबिडघनघटाः संभृताग्नेयचूर्णा
मञ्जूषा भान्ति तासामुपरि सुरधनुः कैतवात् केतवोऽमी।
विद्युन्नो नालयन्त्रश्रुतिमुखनिपतद्दीप्तवर्त्तिप्रकाशः
सैन्यं मारस्य मन्ये स्फुरति विमथितुं मानिनी मानदुर्गम्॥

Look! The dense clouds seem like treasure boxes of fire powder. Above them glows a deceptive rainbow—an illusion of divine weaponry. The scene is a me...

clouds (59) metaphor (1632) deception (224) divine army (2) illusion (355) rainbow (6) storm (33) beauty (1797) battle of love (1) poetic war (2)

आकिंचन्यं च राज्यं च तुलया समतोलयम्।
अत्यरिच्यत दारिद्र्यं राज्यादपि गुणाधिकम्॥

Poverty and kingship are weighed on a scale; poverty wins for being richer in virtues. True richness lies in simplicity.

poverty (128) kingship (164) virtue (726) simplicity (130) detachment (573) value (170) ethics (803) contentment (86) renunciation (267) wisdom (1611)

आकिंचन्यं सुखं लोके पथ्यं शिवमनामयम्।
अनमित्रमथो ह्येतद् दुर्लभं सुलभं सताम्॥

Poverty, in its pure form, is peaceful, wholesome, and free from illness and enemies. It is rare, yet easily embraced by the virtuous.

poverty (128) peace (171) health (106) detachment (573) simplicity (130) friendship (209) renunciation (267) contentment (86) inner wealth (5) nobility (253)

आकिंचन्यं सुसंतोषो निराशीष्ट्वमचापलम्।
एतदाहुः परं श्रेय आत्मज्ञस्य जितात्मनः॥

True poverty lies in perfect contentment, absence of desires, and unshaken calmness—praised as the highest good for the self-knower.

self-realization (37) contentment (86) detachment (573) virtue (726) poverty (128) tranquility (14) spiritual wealth (9) renunciation (267) austerity (57) control (139)

आकिंचन्यादतिपरिचयाज्जाययोपेक्ष्यमाणो
भूपालानामननुसरणाद् बिभ्यदेवाखिलेभ्यः।
गेहे तिष्ठन् कुमतिरलसः कूपकूर्मैः सधर्मा
किं जानीते भुवनचरितं किं सुखं चोपभुङ्क्ते॥

Ignored by rulers due to poverty, avoided due to simplicity, the lazy fool remains ignorant of worldly ways, sharing destiny with frogs in a well.

ignorance (301) laziness (49) poverty (128) kingship (164) frog in well (2) narrow view (1) detachment (573) worldliness (17) aloofness (6) satire (211)

आकिंचन्यं च राज्यं च तुलया समतोलयम्।
अत्यरिच्यत दारिद्र्यं राज्यादपि गुणाधिकम्॥

आकिंचन्यं सुखं लोके पथ्यं शिवमनामयम्।
अनमित्रमथो ह्येतद् दुर्लभं सुलभं सताम्॥

आकिंचन्यं सुसंतोषो निराशीष्ट्वमचापलम्।
एतदाहुः परं श्रेय आत्मज्ञस्य जितात्मनः॥

आकिंचन्ये च राज्ये च विशेषः सुमहानयम्।
नित्योद्विग्नो हि धनवान् मृत्योरास्यगतो यथा॥

आकीर्णः शोभते राजा न विविक्तः कदाचन।
ये तं विविक्तमिच्छन्ति ते तस्य रिपवः स्मृताः॥