All Shlokas

एकद्वित्रिकलाक्रमेण शशिनं गृह्णन्विमुञ्चन्नयं
यच् चण्डद्युतिरातनोति भगवानद्यापि चान्द्रायणम्।
देवैतद् भवदीयभास्वरभुजस्तम्भप्रतापानल-
स्पर्धायै क्रमभुक्तलाञ्छनपशोर्नैतत्
पुनः सेत्स्यति॥

In phases—one, two, or three—the Moon waxes and wanes. This divine design is like a vow. Such gradualness of nature is an example of divine moderation...

moon (394) waxing (1) waning (1) phases (3) nature (950) time (242) divinity (206) balance (185) moderation (48) lunar (3)

एकद्विप्रभृतिक्रमेण गणनामेषामिवास्तं यतां
कुर्वाणा समकोचयद् दशशतान्यम्भोजसंवर्तिकाः।
भूयोऽपि क्रमशः प्रसारयति ताः संप्रत्यमूनुद्यतः
संख्यातुं सकुतूहलेव नलिनी भानोः सहस्रं करान्॥

Like closing lotus petals, days pass—from one to hundreds. But again, the sun awakens them. A metaphor for cyclic time and recurring hope.

time (242) cycles (10) sun (195) lotus (346) day (14) hope (116) awakening (58) rhythm (44) life (126) nature (950)

एकद्वेषु रसालशाखिषु मनागुन्मीलितं कुड्मलैः
कर्णाकर्णिकया मिथः कथममी घूर्णन्ति विश्वेऽध्वगाः।
द्वित्रैः क्वापि किल श्रुताश्रुतमपि स्पष्टान्यपुष्टारुतं
विष्वङ्मूर्छति दुःसहो विरहिणीगेहेषु हाहारवः॥

In mango branches where buds slightly bloom, bees circle madly. So is the wailing of lovers torn in separation—a sweet yet painful depiction.

spring (134) love (1567) separation (258) bees (131) flowers (85) longing (690) grief (129) lovers (18) emotion (652) pain (225)

एकद्वैः किमभावि सूरिभिरथ द्वित्राणि मित्राणि
किं व्यापन्नानि गताश्च किं त्रिचतुरा घोरा महाव्याधयः।
सप्ताष्टैरलमिष्टमेतदपि नश्चेतः क्षणान् पञ्चषान्
स्वात्मन्येव रमस्व तेजसि गते कालेऽथवा सर्वतः॥

What’s lost in a few days—friends, health, wisdom? Instead of lamenting, dwell in your own light. A call for present-minded, noble contemplation.

detachment (573) wisdom (1611) time (242) reflection (267) friendship (209) disease (31) patience (122) philosophy (290) self (30) mindfulness (31)

एकद्वैर्दिवसैर्भविष्यति मनाग् दोरन्तरं
दन्तुरं द्वित्रैरेव दिनैश्च लोचनपथं रोमावली यास्यति।
किं चाभूदिव वासरैस्त्रिचतुरैश्चाञ्चल्यमस्या दृशोस्
तज्जेतुं जगतीमनङ्ग किमतीवायासमालंबसे॥

In just days, separation will show—teeth marks, tear trails, fading interest. Why do you strain, O Cupid, to conquer her? A witty take on fleeting lov...

love (1567) decay (115) separation (258) romance (506) desire (898) irony (348) change (49) beauty (1797) fleeting (14) emotion (652)

एकद्वैर्मधुबिन्दुभिर्मधुलिहः स्यादेव कुक्षिम्भरिः
कस्मिन् वा कुसुमे भवन्ति सुलभा तेऽमी पुनः पञ्चषाः।
कालः कोऽपि स तादृशः परिणतो येनैकतृष्णाकुलो
यद्यत् पुष्पमुपागमत् कृपणवत् तेनास्य मा कुञ्चितम्॥

Even a bee fills its stomach with a few drops. Why then this endless craving in man? A critique of human greed through the contrast with bees.

greed (141) desire (898) bees (131) satisfaction (26) metaphor (1632) craving (38) simplicity (130) comparison (402) wisdom (1611) restraint (226)

एकधातुर्द्विखण्डः स्याद् यत्रोद्ग्राहस्ततः परम्।
तृतीयं किंचिदुच्चं स्यात् खण्डं गमकशोभनम्॥

एकनिभा यत्र मही तृणतरुवल्मीकगुल्मपरिहीना।
तस्यां यत्र विकारो भवति धरित्र्यां जलं तत्र॥

एकन्तु लोकवेदेभ्यः सारमाकृष्य कथ्यते।
प्राणात्ययेऽपि न त्याज्यो न्याय्यो धर्मश्लथः पथः॥

एकपङ्क्त्युपविष्टानां विप्राणां सहभोजने।
यद्येकोऽपि त्यजेदन्नं सर्वैरुच्छिष्टभोजनम्॥