All Shlokas

इह परिमलो यत्र व्यक्तो न तत्र मधुश्रियो
मधु समधिकं यस्मिंस् तस्मिन् न गन्धसमृद्धयः।
इति मरुवकं निन्दन् कुन्दादपेतकुतूहलः
कमलमधिकं स्मारं स्मारं विषीदति षट्पदः॥

The bee laments: “Where there is fragrance, there’s no nectar; where there's nectar, there's no aroma.” Thus, abandoning curiosity about jasmine, he l...

fragrance (199) nectar (110) lotus (346) longing (690) discontent (13) bee (69) metaphor (1632) contrast (206) beauty (1797) reflection (267)

इह पुरोऽनिलकम्पितविग्रहा
मिलति का न वनस्पतिना लता।
स्मरसि किं सखि कान्तरतोत्सवं न
हि घनागमरीतिरुदाहृता॥

O friend, don’t mistake every entwined vine for romance! In the monsoon wind, even trees and creepers appear to embrace—don't recall your lover's unio...

nature (950) illusion (355) monsoon (51) romance (506) longing (690) misperception (3) memory (202) vines (12) wind (88) separation (258)

इह बहलितमिन्दोर्दीधितीनां प्रभाभिर्
मदविकलचकोरीचञ्चुमुद्राङ्किताभिः।
रतिभरपरिखेदस्रस्तरार्थं वधूनां
करकिसलयलीलाभञ्जनव्यञ्जिकाभिः॥

Here, bright moonlight falls like the imprint of intoxicated parrot beaks—mimicking the play of lovers’ delicate hands as they loosen ornaments in pas...

moonlight (152) lovers (18) beauty (1797) metaphor (1632) sensuality (306) parrot (17) ornament (58) romance (506) imagination (48) nature (950)

इह भुवि कलयति लघुरपि
महतां सङ्गेन कमपि महिमानम्।
लङ्घयति चन्द्रलीनो नभस्तलं हेलया हरिणः॥

Even the insignificant gains greatness through noble association. A deer standing near the moon seems to leap across the sky.

association (65) greatness (146) humility (596) companionship (52) symbolism (947) elevation (28) nobility (253) metaphor (1632) status (41) perception (181)

इह भोगं यशः प्रीतिं सभासु बहुमान्यताम्।
दद्यात् परत्र सुगतिं विद्याधनमनुत्तमम्॥

In this world, wealth of knowledge grants joy, fame, honor, and ultimately liberation—an unmatched treasure.

knowledge (279) liberation (230) fame (166) joy (342) dignity (146) wisdom (1611) reward (65) scholarship (20) dharma (540) virtue (726)

इह मधुपवधूनां पीतमल्लीमधूनां
विलसति कमनीयः काकलीसंप्रदायः।
इह नटति सलीलं मञ्जरी वञ्जुलस्य
प्रतिपदमुपदिष्टा दक्षिणेनानिलेन॥

The songs of bees intoxicated with jasmine nectar blend sweetly with the dance of blooming flowers moved by gentle breezes.

bees (131) nature (950) spring (134) fragrance (199) music (96) joy (342) movement (82) aesthetics (180) celebration (51) gentleness (44)

इह महिषविषाणव्यस्तपाषाणपीठ-
स्खलनसुलभरोहिद्गर्भिणीभ्रूणहत्याः।
कुहरविहरमाणप्रौढभल्लूकहिक्का-
चयचकितकिरातस्रस्तशस्त्रा वनान्ताः॥

Forests echo with fearful cries—stones disturbed by buffalo horns, bears grunting in caves, and unborn deer trampled by accident.

wilderness (9) danger (229) forest (145) animals (45) chaos (59) imagery (157) violence (51) buffalo (2) bears (2) survival (91)

इह पुरोऽनिलकम्पितविग्रहा
मिलति का न वनस्पतिना लता।
स्मरसि किं सखि कान्तरतोत्सवं न
हि घनागमरीतिरुदाहृता॥

इह भुवि कलयति लघुरपि
महतां सङ्गेन कमपि महिमानम्।
लङ्घयति चन्द्रलीनो नभस्तलं हेलया हरिणः॥

इह भोगं यशः प्रीतिं सभासु बहुमान्यताम्।
दद्यात् परत्र सुगतिं विद्याधनमनुत्तमम्॥

इह मुहुर्मुदितैः कलभै रवः
प्रतिदिशं क्रियते कलभैरवः।
स्फुरति चानुवनं चमरीचयः
कनकरत्नभुवां च मरीचयः॥

इह यत् क्रियते कर्म तत् परत्रोपभुजुयते।
सिक्तमूलस्य वृक्षस्य फलं शाखासु दृश्यते॥

इह यत् क्रियते कर्म फलं तत्रैव भुज्यते।
कर्मभूमिरियं राजन् फलभूमिश् च सा स्मृता॥