All Shlokas

काञ्च्या गाढतरावबद्धवसनप्रान्ता किमर्थं पुनर्
मुग्धाक्षी स्वपितीति तत्परिजनं स्वैरं प्रिये पृच्छति।
मातः सुप्तिम् अपीह लुम्पति ममेत्य् आरोपितक्रोधया
पर्यस्य स्वपनच्छलेन शयने दत्तोऽवकाशस् तया॥

The beloved appears asleep, tightly wrapped in her garments, while her attendants curiously question her stillness. The lover, aware of her feigned sl...

romance (506) pretense (35) sleep (38) desire (898) lovers (18) playful (36) secrecy (61) intimacy (234) feigned slumber (1) emotional tension (6)

काठिन्यं कुचयोः स्रष्टुं वाञ्छन्त्यः पादपद्मयोः।
निन्दन्ति च विधातारं त्वद्घाटीष्वरियोषितः॥

Women from sculptor families envy the creator for bestowing firmness only to the breasts and not to the feet. They ridicule the imbalance of aesthetic...

beauty (1797) form (41) divine creation (16) femininity (225) sculpture (10) critique (50) envy (48) body (170) satire (211) proportion (11)

काठिन्यं कुचकुम्भयोर्नयनयोश्चाञ्चल्यमेतद्
द्वयं भो ब्रह्मन् भवता कथं न पदयोरस्माकमासादितम्।
इत्थं श्रीनरसिंह ते त्रिभुवनाधीशस्य घाटीभिया कान्तारेषु
मिथः पलायनपरा जल्पन्ति वैरिस्त्रियः॥

Enemy women speak in forests of how the Lord (Narasimha) gave firmness only to breasts, but not to their feet, making them flee. Their chattering refl...

narasimha (7) femininity (225) mockery (46) beauty (1797) firmness (8) breasts (50) humor (128) poetic dialogue (3) enemy women (1) forest (145)

काठिन्यं गिरिषु सदा मृदुता
सलिले ध्रुवा प्रभा सूर्ये।
वैरमसज्जनहृदये सज्जनहृदये पुनः क्षान्तिः॥

Hardness is natural in mountains, softness in water, brilliance in the sun. Likewise, cruelty in wicked hearts and forgiveness in virtuous ones. The v...

nature (950) virtue (726) contrast (206) forgiveness (114) cruelty (55) sun (195) mountain (48) water (140) metaphor (1632) character (259)

काठिन्यमङ्गैर्निखिलैर्निरस्तं
स्तनौ कृशाङ्ग्याः शरणं जगाम।
अधः पतिष्याव इतीव भीत्या न
शक्नुतस्तावपि हातुमेतत्॥

A fragile girl whose body has lost all firmness still retains firmness in her breasts. As if fearful of falling, even they refuse to depart — a humoro...

fragility (29) humor (128) poetic irony (23) feminine (63) body (170) breasts (50) tension (26) fear (252) subtle sensuality (2) verseplay (1)

काणः कुब्जोऽथ खञ्जः श्रुतिबलविकलो वामनः पङ्गुरन्धः
षण्डोऽपि च्छिन्ननासः परिजनरहितो दुर्भगो रोगदेही।
दुष्पुत्रो दुष्कलत्रः स्वजनपरिजनैर्निन्दिनो हीनमानः सत्यं
यज्जायते तत् स्वकृतमिदमहो चेष्टते जीवलोके॥

No matter one’s defects — blind, hunchback, lame, eunuch, diseased — or misfortune in family and relationships, all experiences are self-earned karma....

karma (500) fate (402) deformity (3) self-responsibility (5) suffering (358) consequence (118) rebirth (102) philosophy (290) defects (7) personal destiny (1)

काठिन्यं कुचयोः स्रष्टुं वाञ्छन्त्यः पादपद्मयोः।
निन्दन्ति च विधातारं त्वद्घाटीष्वरियोषितः॥

काठिन्यं गिरिषु सदा मृदुता
सलिले ध्रुवा प्रभा सूर्ये।
वैरमसज्जनहृदये सज्जनहृदये पुनः क्षान्तिः॥

काणाः कमलपत्राक्षाः कदर्याः कल्पशाखिनः।
कातरा विक्रमादित्याः कविदृग्गोचरं गताः॥

काणाः कुब्जाश्च षण्डाश्च तथा वृद्धाश्च पङ्गवः।
एते चान्तःपुरे नित्यं नियोक्तव्याः क्षमाभृता॥

काणाः खञ्जाश्च कुब्जाश्च अतिविद्धाश्च पङ्गुलाः।
एतेष्वन्तः पुररक्षायां नियोज्याः पार्थिवेन तु॥

काणाश्छटाश्च रंडाश्च तथा वृद्धाश्च पङ्गवः।
एते चान्तःपुरे नित्यं नियोक्तव्याः क्षमाभृता॥